qÁ11 J.¦.eÉ.C§Äݯï PÀ¯ÁAgÀªÀgÀÄ vÀªÀÄä DvÀäZÀjvÉæ “CVßAiÀÄ gÉPÉÌUÀ¼ÀÄ” ¥ÀĸÀÛPÀzÀ°è ºÉýgÀĪÀAvÉ ¥ÀæwAiÉƧâ AiÀÄĪÀPÀ£ÀÄ PÀ£À¸ÀÄ PÁt¨ÉÃPÀÄ ªÀÄvÀÄÛ D PÀ£À¸À£ÀÄß ¸ÁPÁgÀUÉƽ¸À®Ä ¸ÀvÀvÀªÁV ¥ÀæAiÀÄvÀß ¥ÀqÀ¨ÉÃPÀÄ.C«gÀvÀ ¥ÀæAiÀÄvÀß ºÁUÀÄ UÀÄjAiÀÄ£ÀÄß ªÀÄÄlÄÖªÀ bÀ®«zÀÝgÉ AiÀıÀ¸ÀÄì RArvÀ ®©ü¸ÀÄvÀÛzÉ.zÉñÀzÀ K½UÉAiÀÄ°è AiÀÄĪÀPÀgÀ ¥ÁvÀæ §ºÀ¼À ¥ÁæªÀÄÄRåvÉAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆAzÀÄvÀÛzÉ.zÉñÀzÀ §UÉUÉ UËgÀªÀ ºÁUÀÄ C©üªÀiÁ£ÀªÀ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀĪÀ ªÀÄvÀÄÛ GvÀÛªÀÄ £ÁAiÀÄPÀvÀé UÀÄtUÀ¼À£ÀÄß ºÉÆA¢gÀĪÀ AiÀÄĪÀPÀgÀ CªÀ±ÀåPÀvÉ zÉñÀPÉÌ ¸ÀzÁ EzÉ.EAvÀºÀ £ÁAiÀÄPÀvÀé UÀÄtUÀ¼ÀÄ ¤ªÀÄä°èzÀÄÝ ªÀÄvÀÄÛ zÉñÀzÀ K½UÉAiÀÄ°è PÉÊeÉÆÃr¸ÀÄ®Ä ¤ÃªÀÅ ºÁvÉÆgÉAiÀÄÄwÛzÀÝgÉ £ÁUÀjÃPÀ ¸ÉêÉUÀ¼ÀÄ GvÀÛªÀÄ CªÀPÁ±ÀªÀ£ÀÄß MzÀV¸ÀÄvÀÛzÉ.
PÉÃAzÀæ ¯ÉÆÃPÀ¸ÉêÁ DAiÉÆÃUÀªÀÅ £ÀqɸÀĪÀ £ÁUÀjÃPÀ ¸ÉêÁ ¥ÀjÃPÉëAiÀÄ ªÀÄÄSÁAvÀgÀ L.J.J¸ï, L.¦.J¸ï , L.J¥sï.J¸ï M¼ÀUÉÆAqÀAvÉ ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 24 PÉÃA¢æÃAiÀÄ UÀÆæ¥ï-J ºÀÄzÉÝUÀ½UÉ C¨sÀåyðUÀ¼À£ÀÄß DAiÉÄ̪ÀiÁrPÉƼÀî¯ÁUÀÄvÀÛzÉ.
£ÁUÀjÃPÀ ¸ÉêÁ ¥ÀjÃPÉëAiÀÄÄ JgÀqÀÄ ºÀAvÀUÀ¼À£ÀÄß ºÉÆA¢zÀÄÝ ªÉÆzÀ® ºÀAvÀzÀ°è ¥ÀƪÀð¨sÁ« ¥ÀjÃPÉë ºÁUÀÄ JgÀqÀ£Éà ºÀAvÀzÀ°è ªÀÄÄRå ¥ÀjÃPÉë ºÁUÀÄ ªÀåQÛvÀé ¥ÀjÃPÉëAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀÄvÀÛzÉ.ªÀÄÄRå ¥ÀjÃPÉëUÉ C¨sÀåyðUÀ¼À£ÀÄß SÁ°¬ÄgÀĪÀ ºÀÄzÉÝUÀ½UÀ£ÀĸÁgÀªÁV 1:13 gÀ C£ÀÄ¥ÁvÀzÀ°è DAiÉÄ̪ÀiÁrPÉƼÀî¯ÁUÀÄvÀÛzÉ. EzÉà jÃw ªÀåQÛvÀé ¥ÀjÃPÉëUÉ 1:2gÀ C£ÀÄ¥ÁvÀzÀ°è C¨sÀåyðUÀ¼À£ÀÄß DAiÉÄ̪ÀiÁrPÉƼÀî¯ÁUÀÄvÀÛzÉ.

¥ÀƪÀð¨sÁ« ¥ÀjÃPÉëAiÀÄ gÀÆ¥ÀÄgÉõÉ/¹«¯ï ¸À«ð¸À¸ï D¦ÖlÆåqï ¥ÀjÃPÉë: (Civil Services Aptitude Test)
¥ÀƪÀð¨sÁ« ¥ÀjÃPÉëAiÀÄÄ ªÀ¸ÀÄÛ¤µÀ× §ºÀÄDAiÉÄÌ ªÀiÁzÀjAiÀÄ JgÀqÀÄ ¥ÀwæPÉUÀ¼À£ÀÄß ºÉÆA¢gÀÄvÀÛzÉ. ªÉÆzÀ®£Éà ¥ÀwæPÉAiÀÄ°è ¸ÁªÀiÁ£Àå eÁÕ£ÀPÉÌ ¸ÀA§A¢ü¹zÀ 100 ¥Àæ±ÉßUÀ½gÀÄvÀÛªÉ. JgÀqÀ£Éà ¥ÀwæPÉÉAiÀÄ°è ¯ÁfPÀ¯ï jøÀ¤AUï, PÁéAnmÉÃnªï D¦ÖlÆåqï, PÁA¥ÀæºÉA±À£ï ªÀÄvÀÄÛ ¹«¯ï ¸À«ð¸À¸ï D¦ÖlÆåqïUÉ ¸ÀA§A¢ü¹zÀ ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 80 ¥Àæ±ÉßUÀ½gÀÄvÀÛªÉ. ¥ÀæwAiÉÆAzÀÄ ¥ÀwæPÉAiÀÄÄ 200 CAPÀUÀ½VzÀÄÝ IÄuÁvÀäPÀ ªÀiË®åªÀiÁ¥À£À«gÀĪÀÅzÀjAzÀ ¥ÀæwAiÉÆAzÀÄ vÀ¥ÀÄà GvÀÛgÀPÉÌ ±ÉÃPÀqÁ 33gÀµÀÄÖ CAPÀUÀ¼À£ÀÄß PÀrvÀUÉƽ¸À¯ÁUÀÄvÀÛzÉ. ¥ÀwæPÉ-2 CºÀðvÁ ªÀiÁzÀjAiÀÄzÁVzÀÄÝ F ¥ÀwæPÉAiÀÄ°è PÀ¤µÀ× 33% CAPÀUÀ¼À£ÀÄß UÀ½¸À¨ÉÃPÀÄ.

¥ÀoÀåPÀæªÀÄ:
¥ÀwæPÉ-1 (200 CAPÀUÀ¼ÀÄ): CªÀ¢ü 2 UÀAmÉ
• gÁ¶ÖçÃAiÀÄ ªÀÄvÀÄÛ CAvÀgÁ¶ÖçÃAiÀÄ ¥ÁæªÀÄÄRåvÉAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀĪÀ ¥ÀæZÀ°vÀ «zÀåªÀiÁ£ÀUÀ¼ÀÄ.
• ¨sÁgÀvÀzÀ EwºÁ¸À ªÀÄvÀÄÛ ¨sÁgÀvÀzÀ ¸ÁévÀAvÀæöå ¸ÀAUÁæªÀÄ.
• ¨sÁgÀvÀ ªÀÄvÀÄÛ ¥Àæ¥ÀAZÀzÀ ¨sÀÆUÉÆüÀ±Á¸ÀÛç- ¨sËwPÀ, ¸ÁªÀiÁfPÀ ºÁUÀÄ DyðPÀ ¨sÀÆUÉÆüÀ.
• ¨sÁgÀvÀzÀ gÁdQÃAiÀÄ ªÀÄvÀÄÛ DqÀ½vÀ- ¸ÀA«zsÁ£À, gÁdQÃAiÀÄ ªÀåªÀ¸ÉÜ, ¥ÀAZÁAiÀÄw gÁeï, ¸ÁªÀðd¤PÀ ¤Ãw, ºÀPÀÄÌUÀ½UÉ ¸ÀA§A¢ü¹zÀ «µÀAiÀÄUÀ¼ÀÄ.
• DyðPÀ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÁªÀiÁfPÀ ¨É¼ÀªÀtÂUÉ, ¸ÀĹÜgÀ C©üªÀÈ¢Þ, §qÀvÀ£À, ¸ÀªÀÄUÀæ C©üªÀÈ¢Þ, d£À¸ÀASÉå, ¸ÁªÀiÁfPÀ PÉëÃvÀæzÀ°è£À PÀæªÀÄUÀ¼ÀÄ.
• ¥Àj¸ÀgÀ, fêÀªÉÊ«zsÀå ªÀÄvÀÄÛ ºÀªÁªÀiÁ£À §zÀ¯ÁªÀuÉ
• ¸ÁªÀiÁ£Àå «eÁÕ£À.

¥ÀwæPÉ-2: 200 CAPÀUÀ¼ÀÄ: CªÀ¢ü 2 UÀAmÉ
• PÁA¥ÀæºÉA±À£ï.
• EAlgï¥À¸Àð£À¯ï P˱À®åUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀAªÀºÀ£À P˱À®åUÀ¼ÀÄ.
• ¯ÁfPÀ¯ï jøÀ¤AUï ªÀÄvÀÄÛ C£Á°nPÀ¯ï J©°n.
• ¤zsÁðgÀ PÉÊUÉƼÀÄî«PÉ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀªÀĸÉå §UɺÀj¸ÀÄ«PÉ.
• ªÉÄAl¯ï J©°n.
• ¸ÀASÁå±Á¸ÀÛç, qÁmÁ EAlgï¦æmÉñÀ£ï.

vÀAiÀiÁj ºÉÃUÉ:
¥ÀƪÀð¨sÁ« ¥ÀjÃPÉëAiÀÄ°è ¥ÀwæPÉ-2 PÉêÀ® CºÀðvÁ ªÀÄlÖzÁÝVgÀĪÀÅzÀjAzÀ ¥ÀwæPÉ-1 §ºÀ¼À ¥ÁæªÀÄÄRåvÉAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆAzÀÄvÀÛzÉ.¥ÀwæPÉ-1 ¸ÁªÀiÁ£Àå eÁÕ£ÀzÀ ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß ºÉÆA¢gÀÄvÀÛzÉ.»A¢£À ªÀµÀðzÀ ¥Àæ±Éß ¥ÀwæPÉAiÀÄ£ÀÄß MªÉÄä UÀªÀĤ¹zÀgÉ F ¥ÀwæPÉAiÀÄ°è ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß D¨sÀåyðAiÀÄ ªÀÄÆ® eÁÕ£ÀªÀ£ÀÄß ¥ÀjÃQë¸À®Ä PÉüÀ¯ÁVgÀÄvÀÛzÉ. ºÁUÁV J£ï.¹.E.Dgï.n (NCERT)AiÀÄ 8jAzÀ 10£Éà vÀgÀUÀwAiÀÄ ¥ÀĸÀÛPÀUÀ¼À£ÀÄß ªÉÆzÀ®Ä N¢zÀgÉ M¼ÉîAiÀÄzÀÄ. «µÀAiÀÄUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀÄ®¨sÀªÁV UÀ滸À®Ä F ¥ÀĸÀÛPÀUÀ¼ÀÄ §ºÀ¼À ¸ÀºÁAiÀÄPÀªÁVªÉ. eÉÆvÉUÉ ¥ÀæZÀ°vÀ «zÀåªÀiÁ£ÀUÀ½UÉ ¸ÀA§A¢ü¹zÀ «µÀAiÀÄUÀ½UÁV ¢£À¥ÀwæPÉUÀ¼À£ÀÄß PÀqÁØAiÀĪÁV NzÀ¨ÉÃPÀÄ.
¥ÀƪÀð¨sÁ« ¥ÀjÃPÉëAiÀÄ°è «µÀAiÀÄUÀ¼À£ÀÄß D¼ÀªÁV C¨sÁå¸À ªÀiÁqÀĪÀ CªÀ±ÀåPÀvɬÄgÀĪÀÅ¢®è. ¥ÀæwAiÉÆAzÀÄ «µÀAiÀÄzÀ ªÉÄÃ®Ä MA¢µÀÄÖ ªÀÄÄRåªÁzÀ ªÀiÁ»wAiÀÄ£ÀÄß PÀ¯ÉºÁQzÀgÉ ¸ÁPÀÄ. DzÀgÉ D «µÀAiÀÄzÀ ªÉÄÃ¯É AiÀiÁªÀÅzÉà jÃwAiÀÄ ¥Àæ±ÉßAiÀÄ£ÀÄß PÉýzÀgÀÄ ¸ÀºÀ GvÀÛj¸À®Ä vÀPÀÌ ªÀÄnÖ£À eÁÕ£ÀªÀ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀ¨ÉÃPÀÄ. ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß EAvÀºÀzÉà ¨sÁUÀ¢AzÀ CxÀªÁ EzÉà ¥ÀĸÀÛPÀ¢AzÀ PÉüÀÄvÁÛgÉ JAzÀÄ ºÉüÀĪÀÅzÀÄ PÀµÀÖ. ºÁUÁV ºÉZÀÄÑ ºÉZÀÄÑ «µÀAiÀÄUÀ¼À£ÀÄß NzÀ®Ä ¥ÀæAiÀÄw߸À¨ÉÃPÀÄ. MAzÉà «µÀAiÀÄPÉÌ ¸ÀA§A¢ü¹zÀ 2-3 ¥ÀĸÀÛPÀUÀ¼À£ÀÄß NzÀĪÀÅzÀQÌAvÀ, MAzÉà ¥ÀĸÀÛPÀªÀ£ÀÄß ºÀ®ªÁgÀÄ ¨Áj ¥ÀÄ£ÀgÁªÀwð¹zÀgÉ ¥ÀjÃPÉëAiÀÄ ¸ÀªÀÄAiÀÄzÀ°è ºÉZÀÄÑ ¸ÀºÁAiÀĪÁUÀÄvÀÛzÉ.

¢£À¥ÀwæPÉ ªÀÄvÀÄÛ ¤AiÀÄvÀPÁ°PÉUÀ¼À ªÀĺÀvÀé:
¢£À¥ÀwæPÉAiÀÄ£ÀÄß ¥ÀæwAiÉƧâgÀÄ ¨ÉÃgÉ ¨ÉÃgÉ PÁgÀtUÀ½UÉ NzÀÄvÁÛgÉ.PÉ®ªÀgÀÄ gÁdQÃAiÀÄ ¸ÀÄ¢ÝUÀ¼À£ÀÄß w½zÀÄPÉƼÀî®Ä N¢zÀgÉ E£ÀÄß PÉ®ªÀgÀÄ ªÀÄ£ÀgÀAd£Á ªÀiÁ»wAiÀÄ£ÀÄß w½AiÀÄ®Ä NzÀÄvÁÛgÉ. ºÁUÉAiÉÄà ¸ÀàzsÁðvÀäPÀ ¥ÀjÃPÉëUÀ½UÉ vÀAiÀiÁjAiÀÄ£ÀÄß £ÀqɸÀÄwÛgÀĪÀ DPÁAQëUÀ¼ÀÄ PÀÆqÀ ¢£À¥ÀwæPÉAiÀÄ£ÀÄß ¥ÀjÃPÁë zÀȶ֬ÄAzÀ NzÀ¨ÉÃPÀÄ. ¥ÀæZÀ°vÀ «zÀåªÀiÁ£ÀUÀ½UÉ ¸ÀA§A¢ü¹zÀ «µÀAiÀÄUÀ¼ÀÄ PÉêÀ® ¢£À¥ÀwæPÉUÀ¼À°è ªÀiÁvÀæ ®¨sÀåªÁUÀĪÀÅzÀjAzÀ zÉÊ£ÀA¢£À N¢£À°è ¢£À¥ÀwæPÉUÀ¼À£ÀÄß §ºÀ¼À UÀªÀÄ£À«lÄÖ C¨sÁå¸À ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÀÄ.
¢£À¥ÀwæPÉUÀ¼À°è AiÀiÁªÀÅzÀ£ÀÄß NzÀ¨ÉÃPÀÄ JA§ÄzÀQÌAvÀ ªÀÄÄRåªÁV AiÀiÁªÀÅzÀ£ÀÄß NzÀ¨ÁgÀzÀÄ JA§ÄzÀgÀ §UÉÎ UÀªÀÄ£ÀªÀ»¸À¨ÉÃPÀÄ. KPÉAzÀgÉ EªÀÅUÀ¼À°è ¢£ÀªÀÇ £ÀÆgÁgÀÄ §UÉAiÀÄ ªÀiÁ»wAiÀÄÄ ¥ÀæPÀlªÁUÀÄwÛgÀÄvÀÛzÉ. CzÀgÀ°è J®èªÀÇ PÀÆqÀ ¥ÀjÃPÉëUÉ G¥ÀAiÉÆÃUÀªÁUÀĪÀÅ¢®è. PÉêÀ® PÉ®ªÀÅ CAPÀtUÀ¼ÀÄ ªÀiÁvÀæ ¥ÀjÃPÉëUÉ ¨ÉÃPÁzÀ ªÀiÁ»wAiÀÄ£ÀÄß MzÀV¸ÀÄvÀÛzÉ.
¥ÀæZÀ°vÀ «zÀåªÀiÁ£ÀUÀ¼À°è ªÀÄÄRåªÁV PÉÃAzÀæ ºÁUÀÄ gÁdå ¸ÀPÁðgÀzÀ AiÉÆÃd£ÉUÀ¼ÀÄ, ¸ÀA«zsÁ£ÀzÀ ¨É¼ÀªÀtÂUÉUÀ¼ÀÄ, ¨sÁgÀvÀzÀ DyðPÀ C©üªÀÈ¢Ý, gÁdå ºÁUÀÄ gÁµÀÖçªÀÄlÖzÀ°è£À DUÀĺÉÆÃUÀÄUÀ¼ÀÄ, ¥Àæw¶×vÀ ªÀåQÛUÀ¼ÀÄ, ¥Àæ±À¹ÛUÀ¼ÀÄ, CAvÀgÁ¶ÖçÃAiÀÄ ªÀÄlÖzÀ°è £ÀqÉAiÀÄĪÀ ¸ÀªÉÄäüÀ£ÀUÀ¼ÀÄ EvÁå¢ «µÀAiÀÄUÀ¼À §UÉUÉ UÀªÀÄ£À PÉÆqÀ¨ÉÃPÀÄ.s¸ÀPÁðgÀzÀ AiÉÆÃd£ÉUÀ¼ÀÄ ºÁUÀÄ ¤ÃwUÀ¼À §UÉUÉ NzÀĪÁUÀ CAQ-CA±ÀUÀ½UÉ ºÉaÑ£À ªÀĺÀvÀéªÀ£ÀÄß PÉÆqÀĪÀÅzÀgÀ ¨zÀ¯ÁV D AiÉÆÃd£ÉUÀ¼À ªÀÄÄRå GzÉÝñÀzÀ §UÉUÉ w½zÀÄPÉƼÀî¨ÉÃPÀÄ. gÁdQÃAiÀÄ ¥ÀPÀëUÀ¼À §UÉÎ CxÀªÁ gÁdQÃAiÀÄ ªÀÄÄRAqÀgÀ ºÉýPÉUÀ¼À §UÉÎ ¥Àæ±ÉßUÀ¼ÀÄ §ºÀ¼À «gÀ¼ÀªÁVgÀÄvÀÛzÉAiÀiÁzÀÝjAzÀ F «µÀAiÀÄUÀ¼À°è ºÉZÀÄÑ ¸ÀªÀÄAiÀĪÀ£ÀÄß PÀ¼ÉAiÀÄzɬÄgÀĪÀÅzÀÄ M½vÀÄ.
«eÁÕ£À-vÀAvÀæeÁÕ£ÀzÀ°è£À ¸ÀA±ÉÆÃzsÀ£ÉUÀ¼ÀÄ ºÁUÀÄ F PÉëÃvÀæzÀ°è ¨sÁgÀvÀzÀ ¸ÁzsÀ£É §UÉV£À «µÀAiÀÄUÀ¼ÀÄ §ºÀ¼À ªÀÄÄRåªÁzÀzÀÄÝ. ºÁUÉAiÉÄà ¥Àj¸ÀgÀ ªÀÄvÀÄÛ fêÀªÉÊ«zsÀåzÀ §UÉV£À ªÀiÁ»wAiÀÄÄ §ºÀ¼À G¥ÀAiÀÄÄPÀÛ. EzÀgÀ eÉÆvÉUÉ CAvÀgÁ¶ÖçÃAiÀÄ ªÀÄlÖzÀ°è F «µÀAiÀÄUÀ¼À ªÉÄÃ¯É £ÀqÉAiÀÄÄwÛgÀĪÀ ZÀZÉðUÀ¼À §UÉÎ PÀÆqÀ «±ÉõÀ UÀªÀÄ£ÀªÀ£ÀÄß ¤ÃqÀ¨ÉÃPÀÄ.
EwÛÃZÉUÉ ¨sÁgÀvÀ CAvÀgÁ¶ÖçÃAiÀÄ ªÀÄlÖzÀ°è vÀ£Àß bÁ¥À£ÀÄß ªÀÄÆr¸ÀÄwÛzÉ.dUÀwÛ£À Cw ªÉÃUÀªÁV ¨É¼ÉAiÀÄÄwÛgÀĪÀ gÁµÀØçUÀ¼À°è ¨sÁgÀvÀ ªÀÄÄAZÀÆtÂAiÀÄ°èzÉ. ºÁUÁV DqÀ½vÀ ¸ÉêÉUÀ¼À ¥ÀjÃPÉëUÀ¼À°è ¨sÁgÀvÀzÀ «zÉò ¤Ãw ªÀÄvÀÄÛ CAvÀgÁ¶ÖçÃAiÀÄ ºÁUÀÄ ¢é¥ÀQëÃAiÀÄ ¸ÀA§AzsÀUÀ¼À §UÉUÉ «±ÉõÀªÁV ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß PÉüÀ¯ÁVgÀÄvÀÛzÉ.
EwÛÃa£À ¥ÀjÃPÉëUÀ¼À°è ºÉZÁÑV «ªÀıÁðvÀäPÀ ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß PÉüÀ¯ÁUÀÄwÛzÉ.F jÃwAiÀÄ ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß GvÀÛj¸À®Ä ¢£À¥ÀwæPÉUÀ¼À°è£À ¸ÀA¥ÁzÀQÃAiÀÄ ¥ÀÄlUÀ¼À£ÀÄß NzÀ¨ÉÃPÀÄ.F ¥ÀÄlUÀ¼À°è ¥ÀæPÀlªÁUÀĪÀ CAPÀtUÀ¼ÀÄ «ªÀıÉðAiÀiÁzsÁjvÀ ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß GvÀÛj¸À®Ä ¸ÀºÁAiÀÄPÀªÁUÀÄvÀÛzÉ.MAzÀÄ «µÀAiÀĪÀ£ÀÄß £Á£Á zÀȶÖPÉÆãÀUÀ½AzÀ w½zÀÄPÉƼÀî®Ä F CAPÀtUÀ¼ÀÄ §ºÀ¼À ¸ÀÆPÀÛ.

J®èªÀÅ D£ï¯ÉÊ£ï£À°è ®¨sÀå:
ªÀiÁ»w vÀAvÀæeÁÕ£À PÁæAwAiÀÄÄ £ÀªÀÄUÉ J®è ªÀiÁ»wAiÀÄ£ÀÄß D£ï¯ÉÊ£ï£À°è zÉÆgÉAiÀÄĪÀAvÉ ªÀiÁrzÉ.¥ÀæwAiÉÆAzÀÄ ¢£À¥ÀwæPÉAiÀÄÄ PÀÆqÀ £ÀªÀÄUÉ E-¥ÉÃ¥Àgï ªÀÄÄSÁAvÀgÀ ®¨sÀå«zÉ.PÉêÀ® MAzÀÄ mÁå¨ï¯Émï CxÀªÁ ¸Áämïð¥sÉÆÃ£ï §¼À¹PÉÆAqÀÄ £ÁªÀÅ ¥Àæ¥ÀAZÀzÀ AiÀiÁªÀÅzÉà ªÀÄƯɬÄAzÀ ¨ÉÃPÁzÀgÀÄ ¥ÀjÃPÉëUÉ vÀAiÀiÁjAiÀÄ£ÀÄß £ÀqɸÀ§ºÀÄzÀÄ.


¨sÁgÀwÃAiÀÄ ¥ÀgÀA¥ÀgÉ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀA¸ÀÌøw, EwºÁ¸À, ¥Àæ¥ÀAZÀzÀ ¨sÀÆUÉÆüÀ±Á¸ÀÛç ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀªÀiÁd:
• ¨sÁgÀwÃAiÀÄ ¸ÀA¸ÀÌøw: ¥ÀÄgÁvÀ£À PÁ®¢AzÀ »rzÀÄ DzsÀĤPÀ PÁ®zÀªÀgÉV£À PÀ¯Á¥ÀæPÁgÀUÀ¼À, ¸Á»vÀå ªÀÄvÀÄÛ ªÁ¸ÀÄÛ²®àzÀ ¥ÀæªÀÄÄR/«²µÀÖ CA±ÀUÀ¼ÀÄ.
• DzsÀĤPÀ ¨sÁgÀwÃAiÀÄ EwºÁ¸À-18£Éà ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀ ªÀÄzsÀå¢AzÀ FªÀgÉUÉ- ¥ÀæªÀÄÄR WÀl£ÉUÀ¼ÀÄ, ªÀåQÛUÀ¼ÀÄ,
• ¸ÁévÀAvÀæöå ºÉÆÃgÁl-CzÀgÀ ºÀAvÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¨sÁgÀvÀzÀ ««zsÀ ¨sÁUÀUÀ½AzÀ PÉÆqÀÄUÉ.
• ¸ÁévÀAvÀæöå £ÀAvÀgÀzÀ zÉñÀzÀ°è£À §®ªÀzsÀð£É ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄgÀĸÀAWÀl£É
• ¥Àæ¥ÀAZÀzÀ EwºÁ¸À-18£Éà ±ÀvÀªÀiÁ£À¢AzÀ FªÀgÉV£À WÀl£ÉUÀ¼ÀÄ. GzÁ: PÉÊUÁjPÀ PÁæAw, ªÀĺÁAiÀÄÄzÀÞUÀ¼ÀÄ, gÁ¶ÖçÃAiÀÄ UÀrUÀ¼À ¥ÀÄ£ÀgÀZÀ£É, ªÀ¸ÁºÀvÀıÁ», ªÀ¸ÁºÀvÀıÁ» «ªÉÆÃZÀ£É, gÁdQÃAiÀÄ vÀvÀéUÀ¼ÀÄ. GzÁ: PÀªÀÄÄ夸ÀªÀiï, §AqÀªÁ¼À±Á», ¸ÀªÀiÁdªÁzÀ EvÁå¢-CªÀÅUÀ¼À gÀÆ¥À ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀªÀiÁdzÀ ªÉÄð£À ¥ÀjuÁªÀÄ.
• ¨sÁgÀwÃAiÀÄ ¸ÀªÀiÁd ªÀÄvÀÄÛ ¨sÁgÀvÀzÀ ªÉÊ«zsÀåvÉ- «²µÀÖ ®PÀëtUÀ¼ÀÄ.
• ªÀÄ»¼ÉAiÀÄgÀ ¥ÁvÀæ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄ»¼Á ¸ÀA¸ÉÜUÀ¼ÀÄ, d£À¸ÀASÉå ªÀÄvÀÄÛ CzÀPÉÌ ¸ÀA§A¢ü¹zÀ ¸ÀªÀĸÉåUÀ¼ÀÄ, §qÀvÀ£À ªÀÄvÀÄÛ D©üªÀÈ¢Þ «µÀAiÀÄUÀ¼ÀÄ/¸ÀªÀĸÉåUÀ¼ÀÄ, £ÀUÀjÃPÀgÀt-¸ÀªÀĸÉåUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀjºÁgÀ.
• ¨sÁgÀwÃAiÀÄ ¸ÀªÀiÁdzÀ ªÉÄÃ¯É eÁUÀwÃPÀgÀtzÀ ¥ÀjuÁªÀÄ.
• ¸ÁªÀiÁfPÀ ¸À§°ÃPÀgÀt, PÉÆêÀÄĪÁzÀ, ¥ÁæzÉòPÀvÉ ªÀÄvÀÄÛ eÁvÀåwÃvÀvÉ.
• ¥Àæ¥ÀAZÀzÁzÀåAvÀ £ÉʸÀVðPÀ ¸ÀA¥À£ÀÆä®UÀ¼À ºÀAaPÉ (zÀQët KµÁå ªÀÄvÀÄÛ ¨sÁgÀwÃAiÀÄ G¥À-RAqÀªÀ£ÀÄß M¼ÀUÉÆAqÀÄ); ¥Àæ¥ÀAZÀzÀ ««zsÀ ¨sÁUÀUÀ¼À°è (¨sÁgÀvÀªÀ£ÀÄß M¼ÀUÉÆAqÀAvÉ) ¥ÁæxÀ«ÄPÀ, ¢éÃwÃAiÀÄ ªÀÄvÀÄÛ vÀÈwÃAiÀÄ PÉÊUÁjPÉUÀ¼À ¸ÁÜ¥À£ÉUÉ ¥ÀjUÀt¸À¯ÁUÀĪÀ ªÀÄÄRåªÁzÀ CA±ÀUÀ¼ÀÄ.
• ¨sÀÆPÀA¥À, vÀÄì£Á«Ä, eÁé¯ÁªÀÄÄT, ZÀAqÀªÀiÁgÀÄvÀ EvÁå¢ ¨sËUÉÆýPÀ «zÀåªÀiÁ£ÀUÀ¼ÀÄ: ¨sËUÉÆýPÀ ®PÀëtUÀ¼ÀÄ, ¸À¸Àå ºÁUÀÄ ¥Áæt ¸ÀA¥ÀvÀÄÛ ªÀÄvÀÄÛ CªÀÅUÀ¼À°è£À ¥ÀæªÀÄÄRªÁzÀ ªÀiÁ¥ÁðqÀÄUÀ¼ÀÄ (¤Ãj£À ªÀÄÆ®UÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄ »ªÀÄ£À¢UÀ¼À£ÀÄß M¼ÀUÉÆAqÀAvÉ): CAvÀºÀ ªÀiÁ¥ÁðqÀÄUÀ¼À ¥ÀjuÁªÀÄ.

£ÁUÀjÃPÀ ¸ÉêÁ ªÀÄÄRå ¥ÀjÃPÉëAiÀÄ ºÉƸÀ ¥ÀoÀåPÀæªÀÄzÀrAiÀÄ°è ¸ÁªÀiÁ£Àå eÁÕ£À ¥ÀwæPÉUÀ¼À ªÀĺÀvÀé ºÉaÑzÉ. M§â C¨sÀåyðAiÀÄ DAiÉÄÌ CªÀ£ÀÄ F ¥ÀwæPÉUÀ¼À°è vÉUÉzÀÄPÉÆArgÀĪÀ CAPÀUÀ¼À ªÉÄÃ¯É ¤¨sÀðgÀªÁVgÀÄvÀÛzÉ.MlÄÖ £Á®ÄÌ ¸ÁªÀiÁ£Àå eÁÕ£ÀzÀ ¥ÀwæPÉUÀ½zÀÄÝ J¯Áè ¥ÀwæPÉUÀ¼ÀÄ «ªÀgÀuÁvÀäPÀ ªÀiÁzÀjAiÀÄ°ègÀÄvÀÛªÉ.¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß 150-250 ¥ÀzÀUÀ½UÉ «ÄÃgÀzÀAvÉ §gÉAiÀÄ®Ä PÉüÀ¯ÁUÀÄvÀÛzÉ.
¥ÀoÀåPÀæªÀÄzÀ°èAiÉÄ w½¹gÀĪÀAvÉ ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß ««zsÀ «µÀAiÀÄUÀ¼À°è M§â C¨sÀåyðVgÀĪÀÀ ªÀÄÆ® eÁÕ£ÀªÀ£ÀÄß ¥ÀjÃQë¸À®Ä PÉüÀ¯ÁVgÀÄvÀÛzÉ. «µÀAiÀÄUÀ¼À ªÉÄÃ¯É ¥À槮 »rvÀ ªÀÄvÀÄÛ ««zsÀ zÀȶÖPÉÆãÀ¢AzÀ MAzÀÄ «µÀAiÀĪÀ£ÀÄß CxÀªÁ WÀl£ÉAiÀÄ£ÀÄß «±Éèö¸ÀĪÀ ¸ÁªÀÄxÀåð M§â £ÁUÀjÃPÀ ¸ÉêÁ DPÁAQëUÉ EgÀ¨ÉÃPÁzÀÄzÀÄÝ C¥ÉÃPÀëtÂÃAiÀÄ.¸ÁªÀiÁ£Àå eÁÕ£ÀzÀ ¥ÀoÀåPÀæªÀÄzÀ°è w½¹gÀĪÀ «µÀAiÀÄUÀ½UÉ AiÀiÁªÀÅzÉà ¹Ã«ÄvÀ E®è. ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß AiÀiÁªÀ ¨sÁUÀ¢AzÀ ¨ÉÃPÁzÀgÀÄ PÉüÀ§ºÀÄzÀÄ.ºÁUÉAzÀÄ J¯Áè «µÀAiÀÄUÀ¼À£ÀÄß w½zÀÄPÉƼÀî®Ä PÀÆqÀ ¸ÁzsÀå«®è. ºÁUÁV C¨sÀåyðAiÀÄÄ ¸Áämïð mÉQßPïUÀ¼À£ÀÄß §¼À¸À¨ÉÃPÀÄ.
ºÉZÁÑV ¥Àæ±ÉßUÀ¼ÀÄ D ªÀµÀðzÀ°è WÀn¹gÀĪÀ PÉ®ªÀÅ ªÀÄÄRåªÁzÀ WÀl£ÉUÀ¼À£ÀÄß CªÀ®A©¹gÀÄvÀÛzÉ. PÉ®ªÀÅ ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß ¸ÁA¥ÀæzÁ¬ÄPÀ «µÀAiÀÄUÀ¼À ªÉÄÃ®Æ PÉüÀ¯ÁVgÀÄvÀÛzÉ. »A¢£À ªÀµÀðzÀ ¥ÀwæPÉUÀ¼À£ÀÄß MªÉÄä UÀªÀĤ¹zÀgÉ ¥Àæ±ÉßUÀ¼À ¸ÀégÀÆ¥À ¤ªÀÄUÉ w½AiÀÄÄvÀÛzÉ.

¸ÁªÀiÁ£Àå eÁÕ£À ¥ÀwæPÉ-1:
F ¥ÀwæPÉAiÀÄÄ ¨sÁgÀwÃAiÀÄ ¥ÀgÀA¥ÀgÉ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀA¸ÀÌøw, EwºÁ¸À, ¥Àæ¥ÀAZÀzÀ ¨sÀÆUÉÆüÀ±Á¸ÀÛç ªÀÄvÀÄÛ ¨sÁgÀwÃAiÀÄ ¸ÀªÀiÁd «µÀAiÀÄUÀ¼À£ÀÄß M¼ÀUÉÆArgÀÄvÀÛzÉ. J®èªÀÅ ¸ÁA¥ÀæzÁ¬ÄPÀ «µÀAiÀÄUÀ¼É (Traditional topics).DzÀgÉ PÉ®ªÉǪÉÄä ¸ÀzÀå ¥ÀæZÀ°vÀzÀ°ègÀĪÀ ªÀÄÄRå WÀl£ÉUÀ¼À£ÀÄß CxÀªÁ ªÀåQÛUÀ¼À£ÀÄß CªÀ®A©¹gÀĪÀ ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß PÉüÀ¯ÁUÀÄvÀÛzÉ.

¨sÁgÀwÃAiÀÄ ¥ÀgÀA¥ÀgÉ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀA¸ÀÌøw
¨sÁgÀwÃAiÀÄ ¸ÀA¸ÀÌøwAiÀÄÄ ¥ÀÄgÁvÀ£À PÁ®¢AzÀ »rzÀÄ DzsÀĤPÀ PÁ®zÀªÀgÉV£À PÀ¯Á¥ÀæPÁgÀUÀ¼À, ¸Á»vÀå ªÀÄvÀÄÛ ªÁ¸ÀÄÛ²®àzÀ ¥ÀæªÀÄÄR/«²µÀÖ CA±ÀUÀ¼À£ÀÄß M¼ÀUÉÆArgÀÄvÀÛzÉ. ¨sÁgÀvÀzÀ ¥ÀgÀA¥ÀgÉ, ¸ÀA¸ÀÌøw ªÀÄvÀÄÛ CzÀgÀ «²µÀÖ ®PÀëtUÀ¼À eÁÕ£À ¥ÀæwAiÉƧâ C¨sÀåyðAiÀÄÄ ºÉÆA¢gÀ¨ÉÃPÀÄ.F ¨sÁUÀzÀ°è CAQ-CA±ÀUÀ½VAvÀ «±ÉèõÀuÉUÉ ºÉaÑ£À ªÀĺÀvÀéªÀ£ÀÄß ¤ÃqÀ¯ÁUÀÄvÀÛzÉ.
GzÁ: DgÀA©üPÀ ¨ËzÀÞ ¸ÀÆÛ¥À PÀ¯ÉAiÀÄÄ, eÁ£À¥ÀzÀ ®PÀëtUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¤gÀÆ¥ÀuÉUÀ¼À£ÀÄß awæ¸ÀĪÀ ¸ÀAzÀ¨sÀðzÀ°è ¨ËzÀÞ zsÀ«ÄÃðAiÀÄ DzÀ±ÀðUÀ¼À£ÀÄß AiÀıÀ¹éAiÀiÁV ¤gÀƦ¸ÀÄvÀÛªÉ. ¸ÀàµÀÖ¥Àr¹.
(Early Buddhist Stupa-art, while depicting folk motifs and narratives, successfully expoundsBuddhist ideals. Elucidate). F ¥Àæ±ÉßUÉ GvÀÛj¸ÀĪÀ ¸ÀAzÀ¨sÀðzÀ°è ºÉÃUÉ DgÀA©üPÀ ¨ËzÀÞ ¸ÀÆÛ¥À PÀ¯ÉAiÀÄÄ ¨ËzÀÞ zsÀ«ÄÃðAiÀÄ DzÀ±ÀðUÀ¼À£ÀÄß ¤gÀƦ¸ÀÄvÀÛzÉ JA§ÄzÀ£ÀÄß «±Éèö¸À¨ÉÃPÀÄ.PÉêÀ® ¨ËzÀÞ ¸ÀÄÛ¥ÀUÀ¼À §UÉUÉ CxÀªÁ ¨ËzÀÞ zsÀ«ÄÃðAiÀÄ DzÀ±ÀðUÀ¼À §UÉUÁUÀ° ªÀiÁ»wAiÀÄ£ÀÄß ¤ÃrzÀgÉ AiÀiÁªÀÅzÉà CAPÀUÀ¼ÀÄ ®©ü¸ÀĪÀÅ¢®è.
PÉ®ªÉǪÉÄä «±ÉèõÀuÉAiÀÄ eÉÆvÉeÉÆvÉUÉ ¥ÀÆgÀPÀ ªÀiÁ»wAiÀÄ£ÀÄß MzÀV¹zÀgÉ ºÉaÑ£À CAPÀUÀ¼À£ÀÄß UÀ½¸À§ºÀÄzÀÄ.
GzÁ: «dAiÀÄ£ÀUÀgÀzÀ gÁd£ÁzÀ PÀȵÀÚzÉêÀgÁAiÀÄ ¸ÀévÀB M§â ¤¥ÀÄt «zÁéA¸À ªÀiÁvÀæªÀ®èzÉ PÀ°PÉ ªÀÄvÀÄÛ ¸Á»vÀåzÀ zÉÆqÀØ ¥ÉÆõÀPÀ£ÁVzÀÝ. ZÀað¹.

(Krishnadeva Raya, the king of Vijayanagar, was not only an accomplished scholar himself but was a also a great patron of learning and literature. Discuss.)
F ¥Àæ±ÉßUÉ GvÀÛj¸ÀĪÁUÀ PÀȵÀÚzÉêÀgÁAiÀÄ£À PÉ®ªÀÅ gÀZÀ£ÉUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ CªÀ£À D¸ÁÜ£ÀzÀ°èzÀÝ PÉ®ªÀÅ ¥ÀArvÀgÀÄUÀ¼À §UÉUÉ ªÀiÁ»wAiÀÄ£ÀÄß MzÀV¹ £ÀAvÀgÀ «ªÀgÀªÁV ZÀað¹zÀgÉ M¼ÉîAiÀÄ CAPÀUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀqÉAiÀÄĪÀ ¸ÁzsÀåvÉUÀ½gÀÄvÀÛªÉ.
¨sÁgÀwÃAiÀÄ ¥ÀgÀA¥ÀgÉ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀA¸ÀÌøw «µÀAiÀĪÀÅ CUÁzsÀªÁVzÉ.K£ÀÄ NzÀ¨ÉÃPÀÄ CxÀªÁ AiÀiÁªÀÅzÀÄ ªÀÄÄRå JA§ÄzÀÄ w½AiÀÄĪÀÅ¢®è. DzÀgÉ J®è ªÀÄÄRå «µÀAiÀÄUÀ¼À §UÉUÉ ¸Àé®à ªÀÄnÖ£À eÁÕ£À C¥ÉÃPÀëtÂÃAiÀÄ. 11 ªÀÄvÀÄÛ
12£Éà vÀgÀUÀwAiÀÄ J£ï.¹.E.Dgï.n ¥ÀĸÀÛPÀUÀ¼ÀÄ F ¤nÖ£À°è §ºÀ¼À G¥ÀAiÉÆÃUÀPÀgÀªÁVzÉ.

EwºÁ¸À :
EwºÁ¸ÀzÀ°è ªÀÄÄRåªÁV £Á®ÄÌ «¨sÁUÀUÀ¼À£ÀÄß PÁt§ºÀÄzÀÄ. 18£Éà ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀ ªÀÄzsÀå¢AzÀ FªÀgÉV£À DzsÀĤPÀ ¨sÁgÀwÃAiÀÄ EwºÁ¸À, ¸ÁévÀAvÀæöå ºÉÆÃgÁl, ¸ÁévÀAvÀæöå £ÀAvÀgÀzÀ §®ªÀzsÀð£É ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄgÀĸÀAWÀl£É ºÁUÀÄ ¥Àæ¥ÀAZÀzÀ EwºÁ¸À (18£Éà ±ÀvÀªÀiÁ£À¢AzÀ FªÀgÉUÉ).
EwºÁ¸ÀzÀ°è ªÀÄÄRåªÁV, PÉ®ªÀÅ ¥ÀæªÀÄÄR WÀl£ÉUÀ¼ÀÄ, ¸ÁévÀAvÀæöå ºÉÆÃgÁlzÀ ¨É¼ÀªÀtÂUÉ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄÄRå WÀlÖUÀ¼ÀÄ, ¥ÀæªÀÄÄR ªÀåQÛUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ CªÀgÀÄUÀ¼À PÉÆqÀÄUÉ EvÁå¢ «µÀAiÀÄUÀ¼À ªÉÄÃ¯É ¥Àæ±ÉßUÀ½gÀÄvÀÛªÉ. PÉ®ªÉǪÉÄä JgÀqÀÄ CxÀªÁ JgÀqÀQÌAvÀ ºÉaÑ£À WÀl£ÉUÀ¼À£ÀÄß CxÀªÁ CA±ÀUÀ¼À £ÀqÀÄ«£À ¸ÀA§AzsÀªÀ£ÀÄß ZÀað¸À®Ä PÉüÀ¯ÁVgÀÄvÀÛzÉ.
GzÁ: ªÀ¸ÁºÀvÀÄ ¨sÁgÀvÀzÀ PÀqÉUÉ ©æl£ï ¤ÃwUÀ¼À «PÁ¸ÀzÀ°è 1857gÀ zsÀAUÉ ºÉÃUÉ MAzÀÄ ¥ÀæªÀÄÄR WÀlÖªÁV gÀÆ¥ÀÄUÉƼÀÄîvÀÛzÉ JA§ÄzÀ£ÀÄß «ªÀj¹.
(Explain how the upraising of 1857 constitutes an important watershed in the evolution of British policies towards colonial India.) PÉ®ªÉǪÉÄä ¥ÀæªÀÄÄR ªÀåQÛUÀ¼À §UÉUÉ ªÀÄvÀÄÛ CªÀgÀ vÀvÀé CxÀªÁ PÉÆqÀÄUÉUÀ¼À §UÉUÉ PÀÆqÀ ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß C¥ÉÃQë¸À§ºÀÄzÀÄ.
GzÁ: ¨sÁgÀwÃAiÀÄ ¸ÁévÀAvÀæöå ºÉÆÃgÁlzÀ°è ¸ÀĨsÁµï ZÀAzÀæ ¨ÉÆÃ¸ï ªÀÄvÀÄÛ ªÀĺÁvÀä UÁA¢üAiÀĪÀgÀ «zsÁ£ÀUÀ¼À°è£À ªÀåvÁå¸ÀUÀ¼À ªÉÄÃ¯É ¥ÀæPÁ²¹.
(Highlight the differences in the approach of Subhash Chandra Bose and Mahatma Gandhi in the struggle for freedom).
EwÛÃa£À ¥ÀwæPÉUÀ¼À°è ¸ÁévÀAvÀæöå ºÉÆÃgÁlzÀ°è ¨sÁgÀwÃAiÀÄ ªÀÄ»¼ÉAiÀÄgÀ ¥ÁvÀæzÀ ªÉÄÃ¯É ºÉaÑ£À MvÀÛ£ÀÄß ¤ÃqÀ¯ÁUÀÄwÛzÉ.
GzÁ: «±ÉõÀªÁV UÁA¢üªÁzÀzÀ ºÀAvÀzÀ°è ¸ÁévÀAvÀæöå ºÉÆÃgÁlzÀ°è ªÀÄ»¼ÉAiÀÄgÀ ¥ÁvÀæzÀ §UÉUÉ ZÀað¹.
(Discuss the role of women in the freedom struggle especially during the Gandhian phase) ¥Àæ¥ÀAZÀzÀ EwºÁ¸ÀzÀ°è 18£Éà ±ÀvÀªÀiÁ£À¢AzÀ EwÛÃZÉUÉ ¸ÀA¨sÀ«¹zÀ ªÀÄÄRåªÁzÀ WÀl£ÉUÀ¼ÁzÀ PÉÊUÁjPÁ PÁæAw, ªÀĺÁAiÀÄÄzÀÄÝUÀ¼ÀÄ, ªÀ¸ÁºÀvÀıÁ» ªÀÄvÀÄÛ CªÀÅUÀ¼À ¥ÀjuÁªÀÄ EvÁå¢UÀ¼À ªÉÄÃ¯É ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß PÉüÀ¯ÁUÀÄvÀÛzÉ.

¥Àæ¥ÀAZÀzÀ ¨sÀÆUÉÆüÀ±Á¸ÀÛç:
F ¨sÁUÀzÀ°è ªÀÄÄRåªÁV £ÉʸÀVðPÀ ¸ÀA¥À£ÀÆä®UÀ¼À ºÀAaPÉ, ¥Àæ¥ÀAZÀzÁzÀåAvÀ PÉÊUÁjPÉUÀ¼À ¸ÁÜ¥À£É, ¥ÀæªÀÄÄR ¨sËUÉÆýPÀ ®PÀëtUÀ¼ÀÄ, ¥Áæt ªÀÄvÀÄÛ ¸À¸Àå ¸ÀA¥ÀvÀÄÛ EvÁå¢UÀ¼À ªÉÄÃ¯É ¥Àæ±ÉßUÀ½gÀÄvÀÛªÉ.
ºÉaÑ£ÀzÁV ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀæZÀ°vÀ «zÀåªÀiÁ£ÀUÀ¼À »£À߯ÉAiÀÄ°è PÉüÀ¯ÁUÀÄvÀÛzÉ.
GzÁ: 1. “»ªÀiÁ®AiÀÄ ¥ÀªÀðvÀUÀ¼ÀÄ ºÉZÀÄÑ ¨sÀÆPÀĹvÀUÀ½UÉ vÀÄvÁÛUÀÄvÀ۪ɔ. EzÀgÀ PÁgÀtUÀ¼À£ÀÄß ZÀað¹.eÉÆvÉUÉ EzÀ£ÀÄß vÀVθÀÄ«PÉAiÀÄ°è PÉ®ªÀÅ ¸ÀÆPÀÛ PÀæªÀÄUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀÆa¹.
(“The Himalayas are highly prone to landslides.”Discuss the causes and suggest suitable measures of mitigation.).
2. ¨sÁgÀvÀzÀ°è£À ¥ÀæªÀÄÄR £ÀUÀgÀUÀ¼ÀÄ ¥ÀæªÁºÀUÀ½UÉ ºÉZÀÄÑ vÀÄvÁÛUÀÄwÛªÉ. ZÀað¹.
(Major cities of India are becoming vulnerable to flood conditions. Discuss.
F ªÉÄð£À ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß »ªÀiÁ®AiÀÄ ¥ÀæzÉñÀUÀ¼À°è ºÉZÀÄÑwÛgÀĪÀ ¨sÀÆPÀĹvÀUÀ¼À ªÀÄvÀÄÛ £ÀUÀgÀUÀ¼À°è ºÉZÀÑwÛgÀĪÀ ¥ÀæªÁºÀUÀ¼À »£À߯ÉAiÀÄ°è PÉüÀ¯ÁVvÀÄÛ. ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀÄ¢ÝAiÀÄ°ègÀĪÀ PÉ®ªÀÅ ¥ÀæªÀÄÄR ¸ÀܼÀUÀ¼À »£À߯ÉAiÀÄ°è PÀÆqÀ PÉüÀ§ºÀÄzÀÄ.
GzÁ: zÀQët aãÁ ¸ÀªÀÄÄzÀæªÀÅ ¥Àæ¸ÀÄÛvÀ ¸ÀAzÀ¨sÀðzÀ°è eÁUÀwPÀ gÁdQÃAiÀÄ ¥ÁæªÀÄÄRåvÉAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆA¢zÉ. nÃPɪÀiÁr/n¥Ààt §gɬÄj. (South China Sea has assumed great geopolitical significance in the present context. Comment.)

¨sÁgÀwÃAiÀÄ ¸ÀªÀiÁd
F «¨sÁUÀzÀ°è ¨sÁgÀwÃAiÀÄ ¸ÀªÀiÁd ªÀÄvÀÄÛ ªÉÊ«zsÀåvÉ-®PÀëtUÀ¼ÀÄ, ¨sÁgÀwÃAiÀÄ ¸ÀªÀiÁdzÀ ªÉÄÃ¯É eÁUÀwÃPÀgÀtzÀ ¥Àæ¨sÁªÀ, ¸ÀªÀiÁdzÀ°è ªÀÄ»¼ÉAiÀÄgÀ ¸ÁÜ£ÀªÀiÁ£À, ¨É¼ÀªÀtÂUÉAiÀÄ°è£À ¥ÁvÀæ, £ÀUÀjÃPÀgÀtzÀ ¸ÀªÀĸÉåUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀjºÁgÀ, ¸ÁªÀiÁfPÀ ¸À§°ÃPÀgÀt, eÁvÀåwÃvÀvÉ EvÁå¢ «µÀAiÀÄUÀ¼À ªÉÄÃ¯É ¥Àæ±ÉßUÀ½gÀÄvÀÛªÉ. ¥Àæ±ÉßUÀ¼ÀÄ ºÉaÑ£ÀzÁV «¸ÉèõÀuÁ ªÀiÁzÀjAiÀÄ°ègÀÄvÀÛªÉ ªÀÄvÀÄÛ ¥Àæ¸ÀÄÛvÀ ¸ÀÄ¢ÞAiÀÄ°ègÀĪÀ WÀl£ÉUÀ¼À£ÀÄß CxÀªÁ E£ÁߪÀÅzÉà ¸ÀAzÀ¨sÀðªÀ£ÀÄß PÉÃAzÀæ ©AzÀĪÁVlÄÖPÉÆAqÀÄgÀÄvÀÛªÉ.
GzÁ: ¨sÁgÀvÀzÀ°è £ÀUÀgÀ fêÀ£ÀzÀ UÀÄtªÀÄlÖzÀ ¸ÀAQë¥ÀÛ »£À߯ÉAiÀÄ°è ¥Àæ¸ÀÄÛvÀ eÁjAiÀÄ°ègÀĪÀ ‘¸Áämïð ¹n’ PÁAiÀÄðPÀæªÀÄzÀ GzÉÝñÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ vÀAvÀæzÀ §UÉUÉ ¥ÀjZÀ¬Ä¹. (With a brief background of quality of urban life in India, introduce the objectives and strategy of the ‘Smart City Programme.”)
F «¨sÁUÀzÀ°è ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß GvÀÛj¸À®Ä ¨sÁgÀwÃAiÀÄ ¸ÀªÀiÁdzÀ §UÉUÉ D¼ÀªÁzÀ eÁÕ£ÀzÀ CªÀ±ÀåPÀvɬÄzÉ.eÉÆvÉUÉ ¨sÁgÀwÃAiÀÄ ¸ÀªÀiÁdzÀ «²µÀÖ ®PÀëtUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ CzÀgÀ ªÉÄÃ¯É ¥ÁæzÉòPÀ ªÀÄlÖ ºÁUÀÄ eÁUÀwPÀ ªÀÄlÖzÀ°è£À ¥Àæ¨sÁªÀUÀ¼À£ÀÄß PÀÆ®APÀƵÀªÁV C¨sÁå¸À ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÀÄ.

¸ÁªÀiÁ£Àå eÁÕ£À ¥ÀwæPÉ-2
F ¥ÀwæPÉAiÀÄÄ DqÀ½vÀ, ¨sÁgÀwÃAiÀÄ ¸ÀA«zsÁ£À, ¨sÁgÀwÃAiÀÄ gÁdå ªÀåªÀ¸ÉÜ, ¸ÁªÀiÁfPÀ £ÁåAiÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¢é¥ÀQëÃAiÀÄ ºÁUÀÄ CAvÀgÁ¶ÖçÃAiÀÄ ¸ÀA§AzsÀ «µÀAiÀÄUÀ¼À£ÀÄß M¼ÀUÉÆArgÀÄvÀÛzÉ.F ¥ÀwæPÉAiÀÄ ¥ÀoÀåPÀæªÀÄ PÉ®ªÀÅ ªÀÄÆ®¨sÀÆvÀ «µÀAiÀÄUÀ¼À£ÀÄß M¼ÀUÉÆArzÀÝgÀÄ ¸ÀºÀ §ºÀÄvÉÃPÀ J®è ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀæZÀ°vÀ «zÀåªÀiÁ£À «µÀAiÀÄUÀ¼À »£À߯ÉAiÀÄ°èAiÉÄ PÉüÀ¯ÁVgÀÄvÀÛzÉ.MAzÀÄ «µÀAiÀĪÀ£ÀÄß £Á£Á DAiÀiÁªÀÄUÀ¼À°è «±Éèö¸ÀĪÀ PÀ¯ÉAiÀÄ£ÀÄß ªÉÄÊUÀÆr¹PÉƼÀî¨ÉÃPÀÄ.¥Àæ±ÉßAiÀÄÄ §ºÀ¼À ¸ÀÄ®¨sÀzÀAvÉ UÉÆÃZÀj¹zÀgÀÄ ¸ÀºÀ AiÀiÁªÀ »£À߯ÉAiÀÄ°è D ¥Àæ±ÉßAiÀÄ£ÀÄß PÉüÀ¯ÁVzÉAiÉÄAzÀÄ w½AiÀÄ¢zÀÝgÉ GvÀÛgÀªÀ£ÀÄß §gÉAiÀÄĪÀÅzÀÄ §ºÀ¼À PÀµÀÖªÁUÀÄvÀÛzÉ.

¨sÁgÀvÀzÀ ¸ÀA«zsÁ£À ªÀÄvÀÄÛ gÁdQÃAiÀÄ:
¸ÀA«zsÁ£À F ¥ÀwæPÉAiÀÄ ªÀÄÄRåªÁzÀ ¨sÁUÀ.DqÀ½vÀ ¸ÉêÉUÉ ¸ÉÃgÀ®Ä EaѸÀĪÀ J®è C¨sÀåyðUÀ¼ÀÄ ¸ÀA«zsÁ£ÀzÀ ªÀÄÆ® vÀvÀéUÀ¼À£ÀÄß ZÉ£ÁßV w½zÀÄPÉÆArgÀ¨ÉÃPÀÄ. ¸ÀA«zsÁ£ÀzÀ LwºÁ¹PÀ ¨É¼ÀªÀtÂUÉ, wzÀÄÝ¥ÀrUÀ¼ÀÄ, ªÀÄÄRåªÁzÀ CA±ÀUÀ¼ÀÄ, ªÀÄÆ®¨sÀÆvÀ ®PÀëtUÀ¼ÀÄ, PÉÃAzÀæ ªÀÄvÀÄÛ gÁdåzÀ PÁAiÀÄð ºÁUÀÄ dªÁ¨ÁÝjUÀ¼ÀÄ, MPÀÆÌl ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ°è£À ¸ÀªÀĸÉåUÀ¼ÀÄ ºÁUÀÄ ¸ÀªÁ®ÄUÀ¼ÀÄ, C¢üPÁgÀ «PÉÃA¢æÃPÀgÀt, ¥ÀAZÁAiÀÄw gÁeï ªÀåªÀ¸ÉÜ EvÀÛAiÀiÁ¢ ªÉÄð£À «µÀAiÀÄUÀ¼À ªÉÄÃ¯É ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß PÉüÀ¯ÁVgÀÄvÀÛzÉ.
EzÀgÀ eÉÆvÉUÉ, ¸ÀA¸ÀvÀÄÛ ªÀÄvÀÄÛ gÁdå ±Á¸ÀPÁAUÀUÀ¼À ªÀåªÀ¸ÉÜ, CªÀÅUÀ¼À gÀZÀ£É, PÁAiÀÄð ºÁUÀÄ C¢üPÁgÀUÀ¼À §UÉUÉ PÀÆqÀ ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß PÉüÀ¯ÁUÀÄvÀÛzÉ.¸ÁA«zsÁ¤PÀ ¸ÀA¸ÉÜUÀ¼ÀÄ, ±Á¸À£À§zÀÞ ¸ÀA¸ÉÜUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ±Á¸À£À§zÀÞªÀ®èzÀ ¸ÀA¸ÉÜUÀ¼À PÁAiÀÄð ºÁUÀÄ gÀZÀ£É ªÉÄÃ¯É ¸ÀºÀ ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß C¥ÉÃQë¸À§ºÀÄzÀÄ.F J®è «µÀAiÀÄUÀ¼À°è ºÉaÑ£ÀzÁV «±ÉèõÀuÉUÉ ªÀÄvÀÄÛ ¤ªÀÄä C¤¹PÉUÉ ºÉaÑ£À ªÀĺÀvÀéªÀ£ÀÄß ¤ÃqÀ¯ÁUÀÄvÀÛzÉ. ºÁUÁV MAzÉà «µÀAiÀĪÀ£ÀÄß £Á£Á zÀȶÖPÉÆãÀ¢AzÀ ZÀað¸ÀĪÀ PÀ¯ÉAiÀÄ£ÀÄß C¨sÁå¸À ªÀiÁrPÉƼÀî¨ÉÃPÀÄ.
¥ÀæwAiÉÆAzÀÄ «µÀAiÀĪÀ£ÀÄß ¥Àæ¸ÀÄÛvÀ ¸ÀªÀiÁdzÀ ªÀåªÀ¸ÉÜ, ¸ÁªÀiÁfPÀ DUÀĺÉÆÃUÀÄUÀ¼À ºÁUÀÄ eÁUÀwPÀ §zÀ¯ÁªÀuÉUÀ¼À »£À߯ÉAiÀÄ°è PÀÆ®APÀƵÀªÁV «±Éèö¸À¨ÉÃPÀÄ.ªÉÄïÉÆßÃlPÉÌ ¥Àæ±ÉßUÀ¼ÀÄ ¸ÀÄ®¨sÀªÁzÀ UÉÆwÛgÀĪÀ «µÀAiÀÄzÀ ªÉÄïÉAiÉÄ PÉüÀ¯ÁVzÉ JAzÀÄ ¨sÁ¸ÀªÁzÀgÀÄ PÀÆqÀ GvÀÛj¸ÀĪÀÅzÀPÀÄÌ ªÀÄÄAavÀªÁV ¥Àæ±ÉßAiÀÄ£ÀÄß KPÉ ªÀÄvÀÄÛ AiÀiÁªÀÅzÀgÀ »£À߯ÉAiÀÄ°è PÉüÀ¯ÁVzÉ JA§ÄzÀ£ÀÄß ªÉÆzÀ®Ä w½zÀÄPÉƼÀî¨ÉÃPÀÄ.
GzÁ: 2016gÀ ªÀÄÄRå ¥ÀjÃPÉëAiÀÄ°è PÉüÀ¯ÁzÀ 69£Éà ¸ÀA«zsÁ£ÀzÀ wzÀÄÝ¥Àr ªÉÄð£À ¥Àæ±Éß, ¸ÀA«zsÁ£ÀzÀ 370£Éà C£ÀÄZÉÒÃzÀzÀ ªÉÄð£À ¥Àæ±Éß J®èªÀÅ PÀÆqÀ D ªÀµÀðzÀ°è ºÉaÑ£ÀzÁV ZÀZÉðAiÀÄ°èzÀÝ «µÀAiÀÄUÀ¼É.
eÉÆvÉUÉ PÀ¼ÉzÀ MAzÉgÉqÀÄ ªÀµÀðUÀ½AzÀ ¸ÀA«zsÁ£ÀzÀ ªÀÄÄRå «µÀAiÀÄUÀ¼À ªÉÄÃ¯É GZÀÑ£ÁåAiÀiÁ®AiÀĪÀÅ ¤ÃrgÀĪÀ wæð£À »£À߯ÉAiÀÄ°è PÀÆqÀ ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß PÉüÀ¯ÁUÀÄwÛzÉ. GzÁ: PÉÆúï¯ÉÆ PÉù£À°è K£ÀÄ wÃ¥Àð£ÀÄß ¤ÃqÀ¯ÁVvÀÄÛ? F wæð£À »£À߯ÉAiÀÄ°è £ÁåAiÀiÁAUÀ ªÀÄgÀÄ¥Àj²Ã®£É ¸ÀA«zsÁ£ÀzÀ ªÀÄÄRåªÁzÀ ªÀÄÆ®¨sÀÆvÀ ®PÀët JAzÀÄ ºÉüÀ§ºÀÄzÉ? (What was held in Coehlo case? In this context can you say that judicial review is of key importance amongst the basic features of the constitution?) ¥ÀæZÀ°vÀ «zÀåªÀiÁ£ÀUÀ¼À DzsÁgÀzÀ ªÉÄÃ¯É ºÉaÑ£À ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß PÉüÀÄwÛgÀĪÀÅzÀjAzÀ ¢£À¥ÀwæPÉUÀ¼À£ÀÄß vÀ¥ÀàzÉ NzÀ¨ÉÃPÀÄ.eÉÆvÉUÉ ¯ÉÆÃPÀ¸À¨sÁ ªÀÄvÀÄÛ gÁdå¸À¨sÁ ZÁ£À¯ïUÀ¼À°è ¥Àæ¸ÁgÀªÁUÀĪÀ ZÀZÉðUÀ¼À£ÀÄß «ÃQë¸À¨ÉÃPÀÄ. n¥Ààt ªÀiÁrlÄÖPÉÆAqÀgÉ E£ÀÆß C£ÀÄPÀÆ®ªÁUÀÄvÀÛzÉ.

DqÀ½vÀ (UÀªÀ£ÉðA¸ï):
DqÀ½vÀ CxÀªÁ UÀªÀ£ÉðA¸ï ¨sÁUÀzÀ°è PÉÃAzÀæ ºÁUÀÄ gÁdå ¸ÀPÁðgÀUÀ¼À gÀZÀ£É, PÁAiÀÄð, ««zsÀ E¯ÁSÉUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ CªÀÅUÀ¼À PÁAiÀÄð, ¸ÀPÁðgÀzÀ AiÉÆÃd£ÉUÀ¼À°è MvÀÛqÀ UÀÄA¥ÀÄUÀ¼À ºÁUÀÄ ¸ÀPÁðgÉÃvÀgÀ ¸ÀA¸ÉÜUÀ¼À ¥ÁvÀæ, E-DqÀ½vÀ, DqÀ½vÀ ¥ÁgÀzÀ±ÀðPÀvÉ, £ÁUÀjPÀ ¸À£ÀßzÀÄÝ, ¥ÀæeÁ¥Àæ¨sÀÄvÀézÀ°è £ÁUÀjPÀ ¸ÉêÉUÀ¼À ¥ÁvÀæ EvÁå¢ «µÀAiÀÄUÀ¼À ªÉÄÃ¯É ¥Àæ±ÉßUÀ½gÀÄvÀÛªÉ.
F ¨sÁUÀzÀ°è ¥ÀæZÀ°vÀ «zÀåªÀiÁ£ÀUÀ¼À eÉÆvÉUÉ PÉ®ªÀÅ ªÀÄÆ® DqÀ½vÀ vÀvÀéUÀ¼À ªÉÄÃ¯É ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß C¥ÉÃQë¸À§ºÀÄzÀÄ.DzÀgÉ GvÀÛgÀªÀ£ÀÄß §gÉAiÀÄĪÀ ªÉÃ¼É ¸ÀzÀå ¸ÀÄ¢ÝAiÀÄ°ègÀĪÀ CxÀªÁ ZÁ°ÛAiÀÄ°ègÀĪÀ AiÀiÁªÀÅzÁzÀgÀÄ AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ£ÀÄß vÉUÉzÀÄPÉÆAqÀÄ «ªÀj¸À¨ÉÃPÀÄ.
GzÁ: ¸ÀPÁðgÀzÀ ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ ¥sÀ®¥ÀæzÀvÉAiÀÄÄ ªÀÄvÀÄÛ D ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ°è d£ÀgÀ ¨sÁUÀªÀ»¸ÀÄ«PÉ JgÀqÀÄ PÀÆqÀ ¥ÀgÀ¸ÀàgÀ ¸ÀA§AzsÀªÀ£ÀÄß ºÉÆA¢zÉ? «ªÀj¹. (The effectiveness of the government system and the peoples participation are both inter-dependant. Explain). F ¥Àæ±ÉßUÉ GvÀÛgÀªÀ£ÀÄß §gÉAiÀÄĪÁUÀ ¥Àæ¸ÀÄÛvÀ ZÁ°ÛAiÀÄ°ègÀĪÀ AiÀiÁªÀÅzÁzÀgÀÄ AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ£ÀÄß GzÁºÀgÀuÉ PÉÆqÀĪÀ ªÀÄÆ®PÀ «ªÀj¸À¨ÉÃPÀÄ.

¸ÁªÀiÁfPÀ £ÁåAiÀÄ:
F ¨sÁUÀzÀ°è ¸ÀªÀiÁdzÀ zÀħ𮠪ÀUÀðzÀªÀjUÉ ¸ÀPÁðgÀzÀ AiÉÆÃd£ÉUÀ¼ÀÄ AiÀiÁªÀŪÀÅ, §qÀvÀ£ÀzÀ ««zsÀ CA±ÀUÀ¼ÀÄ, C©üªÀÈ¢Þ AiÉÆÃd£ÉUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ CªÀÅUÀ¼À gÀÆ¥ÀÄgÉÃSÉ ªÀÄvÀÄÛ CªÀÅUÀ¼À C£ÀĵÁ×£ÀzÀ°è ««zsÀ ¸ÀA¸ÉÜUÀ¼À ¥ÁvÀæ EvÁå¢ «µÀAiÀÄUÀ¼À ªÉÄÃ¯É ¥Àæ±ÉßUÀ½gÀÄvÀÛªÉ. F ¨sÁUÀzÀ°è PÉêÀ® AiÉÆÃd£ÉUÀ¼À §UÉUÉ w½zÀÄPÉÆAqÀgÉ ¸Á®zÀÄ. eÉÆvÉUÉ D AiÉÆÃd£ÉUÀ¼À §UÉUÉ «ªÀıÁðvÀäPÀªÁV «±Éèö¸ÀĪÀÅzÀ£ÀÄß C¨sÁå¸À ªÀiÁrPÉƼÀî¨ÉÃPÀÄ. eÉÆvÉUÉ D AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ ««zsÀ DAiÀiÁªÀÄUÀ¼À£ÀÄß ZÉ£ÁßV w½zÀÄPÉƼÀî¨ÉÃPÀÄ.

¢é¥ÀQëÃAiÀÄ ªÀÄvÀÄÛ CAvÀgÁ¶ÖçÃAiÀÄ ¸ÀA§AzsÀUÀ¼ÀÄ:
F ¨sÁUÀzÀ°è ¨sÁgÀvÀ ªÀÄvÀÄÛ £ÉgÉ gÁµÀÖçUÀ¼À £ÀqÀÄ«£À ¸ÀA§AzsÀUÀ¼ÀÄ, ««zsÀ ¥ÀæªÀÄÄR zÉñÀUÀ¼À £ÀqÀÄ«£À ¢é¥ÀQëÃAiÀÄ ¸ÀA§AzsÀUÀ¼ÀÄ, ¥ÁæzÉòPÀ ºÁUÀÄ CAvÀgÁ¶ÖçÃAiÀÄ ¸ÀA¸ÉÜUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ CªÀÅUÀ¼À PÁAiÀÄðªÉÊRj ºÁUÀÄ ªÀÄÄAzÀĪÀjzÀ ºÁUÀÄ ªÀÄÄAzÀĪÀjAiÀÄÄwÛgÀĪÀ gÁµÀÖçUÀ¼À ¤ÃwUÀ¼À ¨sÁgÀvÀzÀ ªÉÄð£À ¥Àæ¨sÁªÀ «µÀAiÀÄUÀ¼À ªÉÄÃ¯É ¥Àæ±ÉßUÀ½gÀÄvÀÛªÉ.
F ¨sÁUÀzÀ°è£À AiÀiÁªÀÅzÉà «µÀAiÀĪÀ£ÀÄß C¨sÁå¸À ªÀiÁqÀĪÁUÀ ¨sÁgÀvÀzÀ C©üªÀÈ¢ÞAiÀÄ£ÀÄß PÉÃAzÀæ ©AzÀĪÁVlÄÖPÉƼÀî¨ÉÃPÀÄ.¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß PÀÆqÀ CzÉà jÃw PÉüÀ¯ÁUÀÄvÀÛzÉ. GzÁ: 2016gÀ ¥ÀjÃPÉëAiÀÄ°è PÉüÀ¯ÁzÀ «±Àé ªÁå¥ÁgÀ ¸ÀAWÀl£É ªÉÄð£À ¥Àæ±ÉßAiÀÄ£ÀÄß ¨sÁgÀvÀzÀ C©üªÀÈ¢ÝAiÀÄ »£À߯ÉAiÀÄ°è PÉüÀ¯ÁVvÀÄÛ.
F ¨sÁUÀzÀ «µÀAiÀÄUÀ¼À£ÀÄß ««zsÀ zÀȶÖPÉÆãÀ¢AzÀ, CAzÀgÉ DyðPÀ, gÁdQÃAiÀÄ, ¸ÁªÀiÁfPÀ, ¸ÁA¸ÀÌøwPÀ »£À߯ÉUÀ¼À°è «±Éèö¸À¨ÉÃPÀÄ.EzÀPÁÌV ¢£À¥ÀwæPÉUÀ¼À£ÀÄß, £ÀÆå¸ï ZÁ£À¯ïUÀ¼À ZÀZÉðUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄvÀÄÛ «zÉñÁAUÀ ªÀÄAvÁæ®AiÀÄzÀ eÁ®vÁtªÀ£ÀÄß UÀªÀĤ¸ÀÄwÛgÀ¨ÉÃPÀÄ.

¸ÁªÀiÁ£Àå eÁÕ£À ¥ÀwæPÉ-3
vÀAvÀæeÁÕ£À, DyðPÀ C©üªÀÈ¢Þ, fêÀ ªÉÊ«zÀåvÉ, ¥Àj¸ÀgÀ, gÀPÀëuÉ ªÀÄvÀÄÛ «¥ÀvÀÄÛ ¤ªÀðºÀuÉ
F ¥ÀwæPÉAiÀÄÄ vÀAvÀæeÁÕ£À, DyðPÀ C©üªÀÈ¢Þ, fêÀ ªÉÊ«zÀåvÉ, ¥Àj¸ÀgÀ, gÀPÀëuÉ ªÀÄvÀÄÛ «¥ÀvÀÄÛ ¤ªÀðºÀuÉ «µÀAiÀÄUÀ¼À£ÀÄß M¼ÀUÉÆArgÀÄvÀÛzÉ. «µÀAiÀÄUÀ¼À ªÁå¦Û ºÉZÁÑVzÉ J¤¹zÀgÀÄ PÀÆqÀ C¨sÀåyðAiÀÄÄ F J®è «µÀAiÀÄUÀ¼À°è ¥ÀjtÂwAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀ¨ÉÃPÀÄ JAzÉä®è. PÉÃAzÀæ ¯ÉÆÃPÀ¸ÉêÁ DAiÉÆÃUÀzÀ ¥ÀjÃPÁë ¥ÀæPÀluÉAiÉÄ w½¸ÀĪÀAvÉ F ¥ÀwæPÉAiÀÄ°è£À ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß M§â GvÀÛªÀÄ ²PÀëtªÀ£ÀÄß ¥ÀqÉ¢gÀĪÀ C¨sÀåyðAiÀÄÄ «±ÉõÀªÁzÀ ¥ÀjtÂwAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆA¢®è¢zÀÝgÀÄ ¸ÀºÀ GvÀÛj¸À§ºÀÄzÀÄ. ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß, £ÁUÀjÃPÀ ¸ÉêÉUÉ ¸ÀÆPÀÛªÁVgÀĪÀ ¸ÁªÀiÁ£Àå eÁÕ£ÀzÀ/w½ªÀ½PÉAiÀÄ «µÀAiÀÄUÀ¼À ªÉÄÃ¯É PÉüÀ¯ÁVgÀÄvÀÛzÉ.¥ÀæZÀ°vÀ «zÀåªÀiÁ£ÀUÀ¼À ªÉÄÃ¯É C¨sÀåyðVgÀĪÀ ªÀÄÆ® w½ªÀ½PÉ, «±Éèö¸ÀĪÀ ¸ÁªÀÄxÀåð ªÀÄvÀÄÛ DyðPÀ ºÁUÀÄ ¸ÁªÀiÁfPÀ UÀÄj, GzÉÝñÀ ªÀÄvÀÄÛ ¨ÉÃrPÉUÀ¼À ¸ÀA§AzsÀªÁV C¨sÀåyðAiÀÄ C¤¹PÉ EªÀÅUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀjÃQë¸À®Ä ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß PÉüÀ¯ÁVgÀÄvÀÛzÉ.C¨sÀåyðUÀ¼ÀÄ ¸ÀA§A¢üvÀ «µÀAiÀÄzÀ ªÉÄÃ¯É CxÀð¥ÀÆtð GvÀÛgÀUÀ¼À£ÀÄß §gÉAiÀÄĪÀ ¸ÁªÀÄxÀåðªÀ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀ¨ÉÃPÀÄ.
¥ÀwæPÉAiÀÄ°è£À PÉ®ªÀÅ ªÀÄÆ® «µÀAiÀÄUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀƪÀð¨sÁ« ¥ÀjÃPÉëAiÀÄ ¸ÀªÀÄAiÀÄzÀ°èAiÉÄ C¨sÁå¸À ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÀÄ.KPÉAzÀgÉ ªÀÄÄRå ¥ÀjÃPÉëAiÀÄ°è F «µÀAiÀÄUÀ¼À eÁÕ£À CªÀ±ÀåPÀªÁzÀgÀÆ PÀÆqÀ £ÉÃgÀªÁV ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄÆ® «µÀAiÀÄUÀ¼À ªÉÄÃ¯É PÉüÀĪÀÅ¢®è.
GzÁ: DyðPÀ C©üªÀÈ¢Þ JAzÀgÉãÀÄ? MlÄÖ zÉòÃAiÀÄ GvÀà£Àß JAzÀgÉãÀÄ?CzÀ£ÀÄß ºÉÃUÉ PÀAqÀÄ»rAiÀįÁUÀÄvÀÛzÉ? F vÀgÀºÀzÀ ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄÄRå ¥ÀjÃPÉëAiÀÄ°è PÉüÀ¯ÁUÀĪÀÅ¢®è.
§zÀ°UÉ- “ EwÛÃa£À ¢£ÀUÀ¼À°è ¨sÁgÀvÀzÀ DyðPÀ ¨É¼ÀªÀtÂUÉAiÀÄ£ÀÄß ¤gÀÄzÉÆåÃUÀ ¨É¼ÀªÀtÂUÉ JAzÀÄ §tÂÚ¸À¯ÁUÀÄwÛzÉ. F ºÉýPÉAiÀÄ£ÀÄß ¤ÃªÀÅ JµÀÖgÀªÀÄnÖUÉ ¸ÀªÀÄyð¸ÀÄwÛÃj?F ¸ÀA§AzsÀªÁV ¤ªÀÄä C¤¹PÉAiÀÄ£ÀÄß ªÀåPÀÛ¥Àr¹.”F ªÀiÁzÀjAiÀÄ ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß ¤ÃªÀÅ ªÀÄÄRå ¥ÀjÃPÉëAiÀÄ°è C¥ÉÃQë¸À§ºÀÄzÀÄ.
F ¥ÀwæPÉAiÀÄ §ºÀÄvÉÃPÀ ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀæZÀ°vÀ «zÀåªÀiÁ£ÀUÀ¼À »£À߯ÉAiÀÄ°è PÉüÀ¯ÁUÀÄvÀÛzÉ. ºÁUÁV ¤ÃªÀÅ MªÉÄä ¥ÀoÀåPÀæªÀĪÀ£ÀÄß ¸ÀjAiÀiÁV UÀªÀĤ¹ £ÀAvÀgÀ ¢£À¥ÀwæPÉUÀ¼À£ÀÄß NzÀĪÀ ¸ÀªÀÄAiÀÄzÀ°è ¥ÀoÀåPÀæªÀÄzÀ°è w½¹gÀĪÀ «µÀAiÀÄUÀ¼À ªÉÄÃ¯É AiÀiÁªÀÅzÁzÀgÀÄ ªÀiÁ»w ¥ÀæPÀlªÁVzÀÝgÉ CxÀªÁ ºÉaÑ£ÀzÁV ZÀZÉðAiÀÄ°èzÀÝgÉ CAvÀºÀ CAPÀtUÀ¼À£ÀÄß «±ÉõÀªÁV C¨sÁå¸À ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÀÄ. eÉÆvÉUÉ ªÀÄÄRåªÁzÀ ªÀiÁ»wAiÀÄ n¥Ààt ªÀiÁrlÄÖPÉÆAqÀgÉ ¥ÀjÃPÉëAiÀÄ PÀqÉAiÀÄ ¢£ÀUÀ¼À°è ¥ÀÄ£ÀgÁªÀvÀð£ÉUÉ ¸ÀºÁAiÀĪÁUÀÄvÀÛzÉ.

«µÀAiÀÄ 1: ¨sÁgÀwÃAiÀÄ DyðPÀvÉ ªÀÄvÀÄÛ AiÉÆÃd£É, ¸ÀA¥À£ÀÆä®UÀ¼À PÀÆærüÃPÀgÀt, ¨É¼ÀªÀtÂUÉ, C©üªÀÈ¢Þ ªÀÄvÀÄÛ GzÉÆåÃUÀ.
F «µÀAiÀÄUÀ¼À CrAiÀÄ°è ¥Àæ±ÉßUÀ¼ÀÄ QæÃAiÀiÁvÀäPÀªÁVgÀÄvÀÛªÉ(Dynamic) ºÁUÁV C¨sÀåyðUÉ ªÀÄÆ®¨sÀÆvÀ «µÀAiÀÄUÀ¼À eÁÕ£ÀzÀ eÉÆvÉeÉÆvÉUÉ ¥ÀæZÀ°vÀ «zÀåªÀiÁ£ÀUÀ¼À ªÀiÁ»w §ºÀ¼À CªÀ±ÀåPÀ. ¹ÜgÀ «µÀAiÀÄUÀ¼ÁzÀ MlÄÖ zÉòÃAiÀÄ GvÀà£Àß, ¨ÁåAPï zÀgÀ, gÉ¥ÉÆ zÀgÀ EvÁå¢UÀ¼À£ÀÄß ¥Àæ¸ÀÄÛvÀ zÉñÀzÀ°è£À DyðPÀ DUÀĺÉÆÃUÀÄUÀ½UÉ eÉÆÃr¹ «±Éèö¸ÀĪÀ ¸ÁªÀÄxÀåðªÀ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀ¨ÉÃPÀÄ.
¨sÁvÀgÀzÀ ¥Àæ¸ÀÄÛvÀ DyðPÀ ¥Àj¹Üw ºÁUÀÄ ¨É¼ÀªÀtÂUÉ, eÁUÀwPÀ ªÀÄlÖzÀ°è£À ¨É¼ÀªÀtÂUÉUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ CªÀÅUÀ¼À ¥Àæ¨sÁªÀ EvÁå¢ ZÀZÉðAiÀÄ°ègÀĪÀ «µÀAiÀÄUÀ¼À£ÀÄß ZÉ£ÁßV w½zÀÄPÉÆArgÀ¨ÉÃPÀÄ.AiÉÆÃd£ÉUÀ¼À°è ªÀÄÄRåªÁV 12£Éà ¥ÀAZÀªÁ¶ðPÀ AiÉÆÃd£É ªÀÄvÀÄÛ ¨sÁgÀvÀzÀ°è ¸ÁévÀAvÀæöå £ÀAvÀgÀ PÉÊUÉÆAqÀ AiÉÆÃd£ÉUÀ¼À gÀÆ¥ÀÄgÉÃSÉ ªÀÄvÀÄÛ ¨É¼ÀªÀtÂUÉ ºÁUÀÄ ¥Àæ¸ÀÄÛvÀ ¨sÁvÀgÀ ¸ÀPÁðgÀzÀ AiÉÆÃd£Á ¤Ãw EvÁå¢ «µÀAiÀÄUÀ¼À£ÀÄß ZÉ£ÁßV w½zÀÄPÉÆArgÀ¨ÉÃPÀÄ.¸ÀA¥À£ÀÆä®UÀ¼À°è ªÀÄÄRåªÁV £ÉʸÀVðPÀ ¸ÀA¥À£ÀÆä®, ªÀiÁ£ÀªÀ ¸ÀA¥À£ÀÆä® ªÀÄvÀÄÛ DyðPÀ ¸ÀA¥À£ÀÆä®UÀ¼À ªÉÄÃ¯É ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß C¥ÉÃQë¸À§ºÀÄzÀÄ.(J®èªÀÅ ¨sÁgÀvÀzÀ »£À߯ÉAiÀÄ°è).««zsÀ PÉëÃvÀæzÀ°è£À GzÉÆåÃUÀ ¨É¼ÀªÀtÂUÉ ªÀÄvÀÄÛ GzÉÆåÃUÀ ºÉZÀѼÀ CxÀªÁ E½PÉAiÀÄ°è ¥Àæ¨sÁªÀ ©ÃgÀĪÀ ««zsÀ CA±ÀUÀ¼À ªÉÄÃ¯É ºÉaÑ£À UÀªÀÄ£ÀªÀ£ÀÄß ºÀj¸À¨ÉÃPÀÄ.F ¨sÁUÀzÀ°è J®è ¥Àæ±ÉßUÀ¼ÀÄ ¸ÁªÀiÁ£ÀåªÁV ¸ÀÄ¢ÞAiÀÄ°ègÀĪÀ «µÀAiÀÄUÀ¼À£Éß DzsÀj¹gÀÄvÀÛªÉ.

«µÀAiÀÄ 2: CAvÀUÀðvÀ ¨É¼ÀªÀtÂUÉ (Inclusive Growth):
¨É¼ÀªÀtÂUÉAiÀÄÄ ¸ÀĹÜgÀªÁVgÀ¨ÉÃPÀÄ ªÀÄvÀÄÛ J®è ªÀUÀðzÀ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄzÀ d£ÀgÀ£ÀÄß M¼ÀUÉÆArgÀ¨ÉÃPÀÄ.F ¸ÀA§AzsÀªÁV ¸ÀPÁðgÀ ºÀ®ªÀÅ AiÉÆÃd£ÉUÀ¼À£ÀÄß eÁjUÉƽ¹zÉ. F AiÉÆÃd£ÉUÀ¼À eÁjAiÀÄ°è §gÀĪÀ CqÉvÀqÉUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀªÀĸÉåUÀ¼ÀÄ ºÁUÀÄ CAvÀUÀðvÀ ¨É¼ÀªÀtÂUÉAiÀÄ CxÀð, CªÀ±ÀåPÀvÉ ªÀÄvÀÄÛ ««zsÀ gÀÆ¥ÀÄgÉõÉUÀ¼À ªÉÄÃ¯É ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß PÉüÀ¯ÁUÀÄvÀÛzÉ. ªÉÄÃ¯É w½¹zÀAvÉ F ¨sÁUÀzÀ°è£À ¥Àæ±ÉßUÀ¼ÀÄ PÀÆqÀ §ºÀÄvÉÃPÀ ¥ÀæZÀ°vÀ «zÀåªÀiÁ£ÀUÀ¼À£ÀÄß CªÀ®A©¹gÀÄvÀÛªÉ.

«µÀAiÀÄ 3: ¸ÀPÁðgÀzÀ DAiÀÄ-ªÀåAiÀÄ ¥ÀvÀæ/ªÀÄÄAUÀqÀ ¥ÀvÀæ/§eÉmï:
F ¨sÁUÀzÀ°è §eÉmï ¸ÀA§A¢üvÀ «µÀAiÀÄzÀ ªÉÄÃ¯É ¥Àæ±ÉßUÀ½gÀÄvÀÛªÉ. ¸ÀPÁðgÀzÀ §eÉmï vÀAiÀiÁj ºÉÃUÉ £ÀqÉAiÀÄÄvÀÛzÉ?CzÀgÀ°ègÀĪÀ ««zsÀ ºÀAvÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ AiÀiÁªÀ AiÀiÁªÀ E¯ÁSÉUÀ¼ÀÄ/¸ÀA¸ÉÜUÀ¼ÀÄ §eÉmï vÀAiÀiÁjAiÀÄ°è ¥Á¯ÉÆμÀÄîvÀÛªÉ?§eÉmï C£ÀĪÉÆÃzÀ£ÉUÁV ¸ÀA¸ÀwÛ£À°è PÉÊUÉƼÀÄîªÀ ¥ÀæQæAiÉÄ, §eÉmï£À ««zsÀ ¥ÀæPÁgÀUÀ¼ÀÄ EvÁå¢UÀ¼À ªÉÄÃ¯É ¥Àæ±ÉßUÀ½gÀÄvÀÛªÉ.

«µÀAiÀÄ 4: ªÀÄÄRå ¨É¼ÉUÀ¼ÀÄ-zÉñÀzÀ ««zsÀ ¥ÀæzÉñÀUÀ¼À°è£À PÀȶ ªÀiÁzÀjUÀ¼ÀÄ, ¤ÃgÁªÀj ªÀÄvÀÄÛ ¤ÃgÁªÀj ªÀåªÀ¸ÉÜUÀ¼ÀÄ; PÀȶ GvÀà£ÀßUÀ¼À ¸ÀAUÀæºÀ, ¸ÁUÀuÉ ªÀÄvÀÄÛ ªÀiÁgÁl- ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀA§A¢üvÀ ¤§ðAzsÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀªÀĸÉåUÀ¼ÀÄ; gÉÊvÀgÀ £ÉgÀ«UÉ J-vÀAvÀæeÁÕ£À.
¨sÁgÀvÀzÀ DyðPÀ ªÀåªÀ¸ÉÜ ºÁUÀÄ GzÉÆåÃUÀ ªÀiÁgÀÄPÀmÉÖ ºÉZÁÑV PÀȶ CªÀ®A©vÀªÁVzÉ.C®èzÉ zÉñÀzÀ ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 60% QÌAvÀ ºÉaÑ£À d£ÀgÀÄ PÀȶ CªÀ®A©vÀ ZÀlĪÀnPÉUÀ¼À°è vÀªÀÄä£ÀÄß vÉÆqÀV¹PÉÆArzÁÝgÉ.F ¨sÁUÀzÀ°è zÉñÀzÀ PÀȶ ªÀåªÀ¸ÉÜ, ¤ÃgÁªÀj ªÀåªÀ¸ÉÜ ªÀÄvÀÄÛ gÉÊvÀgÀ PÀ¯ÁåtPÉÌ ºÁUÀÄ PÀȶ C©üªÀÈ¢ÝUÉ ¸ÀA§A¢ü¹zÀ ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß PÉüÀ¯ÁUÀÄvÀÛzÉ. ºÉaÑ£ÀzÁV ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß «±ÉèõÁvÀäPÀ ªÀiÁzÀjAiÀÄ°è PÉüÀ¯ÁUÀÄvÀÛzÉ. EzÀPÁÌV ¥Àæ¸ÀÄÛvÀ zÉñÀzÀ°è£À PÀȶ ªÀåªÀ¸ÉÜ ªÀÄvÀÄÛ CzÀgÀ C©üªÀÈ¢ÝAiÀÄ°è PÉÊUÉƼÀî¯ÁUÀÄwÛgÀĪÀ ¸ÀPÁðgÀzÀ PÉ®ªÀÅ AiÉÆÃd£ÉUÀ¼À£ÀÄß ZÉ£ÁßV w½zÀÄPÉÆArgÀ¨ÉÃPÀÄ.

«µÀAiÀÄ 5: £ÉÃgÀ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀgÉÆÃPÀë PÀȶ ¸ÀºÁAiÀÄzsÀ£ÀPÉÌ ¸ÀA§A¢ü¹zÀ ZÀZÉðUÀ¼ÀÄ ºÁUÀÄ ¸ÀªÀĸÉåUÀ¼ÀÄ; PÀ¤µÀ× ¨ÉA§® ¨É¯É; ¸ÁªÀðd¤PÀ «vÀgÀuÁ ªÀåªÀ¸ÉÜ-GzÉÝñÀ, PÁAiÀÄð¤ªÀðºÀuÉ, «Äw, £À«ÃPÀgÀuÉ; §¥sÀgï ¸ÁÖPï ªÀÄvÀÄÛ DºÁgÀ ¨sÀzÀævÉUÉ ¸ÀA§A¢ü¹zÀ ZÀZÉðUÀ¼ÀÄ; mÉPÁß®f «ÄµÀ£ï; ¥Áæt ¥Á®£É.
EwÛÃa£À ¢£ÀUÀ¼À°è gÁµÀÖç ºÁUÀÄ CAvÀgÁ¶ÖçÃAiÀÄ ªÀÄlÖzÀ°è PÀȶ ¸ÀºÁAiÀÄzsÀ£À ªÀÄvÀÄÛ PÀ¤µÀ× ¨ÉA§® ¨É¯ÉUÉ ¸ÀA§A¢üùzÀAvÉ ºÉaÑ£À ZÀZÉðUÀ¼ÁUÀÄwÛªÉ. F «µÀAiÀÄzÀ ªÉÄÃ¯É PÀ¤µÀ× MAzÀÄ ¥Àæ±ÉßAiÀÄ£ÀÄß ¥Àæw ªÀµÀð ªÀÄÄRå ¥ÀjÃPÉëAiÀÄ°è PÁt§ºÀÄzÀÄ.¨sÁgÀvÀzÀ°è£À ¸ÁªÀðd¤PÀ «vÀgÀuÁ ªÀåªÀ¸ÉÜ §ºÀ¼À ºÀ¼ÉAiÀÄzÀÄ.DzÀgÉ EwÛÃa£À ¢£ÀUÀ¼À°è F ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ°è ¸ÁPÀµÀÄÖ §zÀ¯ÁªÀuÉUÀ¼ÁVªÉ. ºÉƸÀ ªÀåªÀ¸ÉÜ ªÀÄvÀÄÛ §zÀ¯ÁªÀuÉUÀ¼À ªÉÄÃ¯É ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß PÉüÀ¯ÁUÀÄvÀÛzÉ.DºÁgÀ ¨sÀzÀævÁ PÁAiÉÄÝ ¸ÀPÁðgÀzÀ ªÀÄÄRå AiÉÆÃd£É. DºÁgÀ ¨sÀzÀævÉAiÀÄ°è ¨sÁgÀvÀ JzÀÄj¸ÀÄwÛgÀĪÀ ¸ÀªÀĸÉåUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ CzÀQÌgÀĪÀ ¥ÀjºÁgÀ EvÁå¢ «µÀAiÀÄUÀ¼À ªÉÄÃ¯É ¥Àæ±ÉßUÀ½gÀÄvÀÛªÉ.

«µÀAiÀÄ 6: DºÁgÀ ¸ÀA¸ÀÌgÀuÉ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀA§A¢üvÀ PÉÊUÁjPÉUÀ¼ÀÄ-ªÁå¦Û, ªÀĺÀvÀé, ¸ÀܼÀ, ¥ÀÆgÉÊPÉ ¤ªÀðºÀuÉ.
§zÀ¯ÁUÀÄwÛgÀĪÀ DºÁgÀ ¸ÉêÀ£É ±ÉÊ° C£ÉÃPÀ ºÉƸÀ ºÉƸÀ vÀAvÀæeÁÕ£ÀUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄvÀÄÛ £À«Ã£À DºÁgÀ ¸ÀA¸ÀÌgÀuÉ PÉÊUÁjPÉUÀ¼À£ÀÄß ºÀÄlÄÖºÁQzÉ.F PÉÊUÁjPÉUÀ¼ÀÄ DyðPÀ ¨É¼ÀªÀtÂUÉAiÀÄ°è ªÀĺÀvÀé ¥ÁvÀæªÀ£ÀÄß ªÀ»¸ÀÄwÛªÉ. ºÁUÁV F «µÀAiÀÄUÀ¼À §UÉUÉ vÀPÀ̪ÀÄnÖ£À UÀªÀÄ£ÀªÀ£ÀÄß PÉÆqÀ¨ÉÃPÀÄ.
«µÀAiÀÄ 7: ¨sÁgÀvÀzÀ°è£À ¨sÀƸÀÄzsÁgÀuÉ
¸ÁévÀAvÀæöå £ÀAvÀgÀ ¨sÁgÀvÀzÀ°è ¨sÀƸÀÄzsÁgÀuÉ ¸ÀA§A¢üvÀ C£ÉÃPÀ §zÀ¯ÁªÀuÉUÀ¼ÁVªÉ. eÉÆvÉUÉ ¨sÀƸÀÄzsÁgÀuÉ «µÀAiÀĪÀÅ ¸ÀªÀiÁdzÀ ªÉÄÃ¯É ºÁUÀÄ DyðPÀ ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ ªÉÄÃ¯É ¸ÁPÀµÀÄÖ ¥Àæ¨sÁªÀªÀ£ÀÄß ©ÃgÀÄvÀÛzÉ.C®èzÉ PÉÃAzÀæ ¸ÀPÁðgÀ ºÉƸÀzÁV ¨sÀƸÀÄzsÁgÀuÁ PÁAiÉÄÝAiÀÄ£ÀÄß eÁjUÉƽ¹zÉ.EzÀgÀ ªÉÄÃ¯É ºÉaÑ£À C¨sÁå¸ÀªÀ£ÀÄß ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÀÄ.
«µÀAiÀÄ 8: ¨sÁgÀvÀzÀ DyðPÀvÉ ªÉÄÃ¯É GzÁjÃPÀgÀtzÀ ¥Àæ¨sÁªÀ, PÉÊUÁjPÁ ¤ÃwAiÀÄ°è£À §zÀ¯ÁªÀuÉUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ PÉÊUÁjPÉ ªÉÄð£À CzÀgÀ ¥ÀjuÁªÀÄ.
GzÁjÃPÀgÀtzÀ £ÀAvÀgÀzÀ°è DyðPÀ ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ°è ¸ÁPÀµÀÄÖ §zÀ¯ÁªÀuÉUÀ¼ÁVªÉ. CzÀgÀ®Äè 1992gÀ GzÁjÃPÀgÀtzÀ ¤ÃwAiÀÄ £ÀAvÀgÀzÀ°è ªÁå¥ÀPÀ §zÀ¯ÁªÀuÉUÀ¼À£ÀÄß PÁt§ºÀÄzÀÄ.eÉÆvÉUÉ ¨sÁgÀvÀzÀ PÉÊUÁjPÉUÀ¼À ªÉÄÃ¯É F ¤ÃwAiÀÄÄ ¸ÁPÀµÀÄÖ ¥Àæ¨sÁªÀªÀ£ÀÄß ©ÃjzÉ. F J®è «µÀAiÀÄUÀ¼À ªÉÄÃ¯É UÀªÀÄ£ÀªÀ£ÀÄß ºÀj¸À¨ÉÃPÀÄ.1992gÀ GzÁjÃPÀgÀtzÀ ¤ÃwAiÀÄ £ÀAvÀgÀzÀ°è DzÀ §zÀ¯ÁªÀuÉUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¥Àæ¸ÀÄÛvÀ ZÁ°ÛAiÀÄ°ègÀĪÀ ¤Ãw JgÀqÀ£ÀÄß D¼ÀªÁV «±Éèö¸ÀĪÀ ªÀÄnÖ£À eÁÕ£ÀªÀ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀ¨ÉÃPÀÄ.
«µÀAiÀÄ 9: ªÀÄÆ®¸ËPÀAiÀÄð- ±ÀQÛ, §AzÀgÀÄUÀ¼ÀÄ, gÀ¸ÉÛUÀ¼ÀÄ, «ªÀiÁ£À ¤¯ÁÝtUÀ¼ÀÄ, gÉʯÉé EvÁå¢.
ªÉÄð£À «µÀAiÀÄUÀ½UÉ ¸ÀA§A¢ü¹zÀAvÉ ¸ÀPÁðgÀzÀ AiÉÆÃd£ÉUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¥Àæ¸ÀÄÛvÀ ¨É¼ÀªÀtÂUÉUÀ¼À ªÉÄÃ¯É ºÉaÑ£À UÀªÀÄ£ÀªÀ£ÀÄß PÉÆqÀ¨ÉÃPÀÄ.F «µÀAiÀÄUÀ½UÁV ¥Àæw ªÀµÀð ¥ÀæPÀlªÁUÀĪÀ DyðPÀ ¸À«ÄÃPÉëAiÀÄ£ÀÄß NzÀĪÀÅzÀÄ C¤ªÁAiÀÄð.
«µÀAiÀÄ 10: §AqÀªÁ¼ÀUÀ¼À ªÀiÁzÀjUÀ¼ÀÄ (Investment Models)
F «µÀAiÀĪÀ£ÀÄß ºÉƸÀzÁV ¸ÉÃj¸À¯ÁVzÉ.F «µÀAiÀĪÁV ºÉaÑ£À ªÀiÁ»w E®è¢zÀÝgÀÄ ¸ÀºÀ PɼÀUÉ PÉ®ªÀÅ ªÀiÁzÀjUÀ¼À£ÀÄß ¤ÃqÀ¯ÁVzÉ.EªÀÅUÀ¼À ªÉÄÃ¯É ºÉaÑ£À C¨sÁå¸ÀªÀ£ÀÄß ªÀiÁqÀĪÀ CªÀ±ÀåPÀvɬÄzÉ.
not founde
«µÀAiÀÄ 11: «eÁÕ£À ªÀÄvÀÄÛ vÀAvÀæeÁÕ£À
F ¨sÁUÀzÀ°è «eÁÕ£À ªÀÄvÀÄÛ vÀAvÀæeÁÕ£ÀzÀ°è£À ¥Àæ¸ÀÄÛvÀ/£À«Ã£À ¨É¼ÀªÀtÂUÉUÀ¼À ªÉÄÃ¯É ¥Àæ±ÉßUÀ½gÀÄvÀÛªÉ. F «µÀAiÀĪÀ£ÀÄß C¨sÁå¸À ªÀiÁqÀĪÁUÀ ¥Àæ¸ÀÄÛvÀ ¨É¼ÀªÀtÂUÉUÀ¼ÀÄ ¨sÁgÀvÀzÀ DyðPÀ CxÀªÁ ¸ÁªÀiÁfPÀ ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ ªÉÄÃ¯É AiÀiÁªÀ jÃwAiÀÄ ¥Àæ¨sÁªÀªÀ£ÀÄß ©ÃgÀÄvÀÛªÉ JA§ÄzÀ£ÀÄß «±Éèö¸À¨ÉÃPÀÄ. ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß PÀÆqÀ EzÉà ªÀiÁzÀjAiÀÄ°è PÉüÀ¯ÁVgÀÄvÀÛzÉ.
«µÀAiÀÄ 12: ¸ÀAgÀPÀëuÉ, ¥Àj¸ÀgÀ ªÀiÁ°£Àå ªÀÄvÀÄÛ CªÀ£Àw, ¥Àj¸ÀgÀzÀ ªÉÄð£À ¥Àæ¨sÁªÀzÀ ªÀiË®åªÀiÁ¥À£À(Environment Impact Assessment)
¥Àj¸ÀgÀ ¸ÀA§A¢üvÀ ZÀZÉðUÀ¼ÀÄ CAvÀgÁ¶ÖçÃAiÀÄ ªÀÄvÀÄÛ gÁ¶ÖçÃAiÀÄ ªÀÄlÖzÀ°è ºÉZÁÑV DUÀÄwÛªÉ. ¥Àj¸ÀgÀ ªÀiÁ°£Àå ªÀÄvÀÄÛ CªÀ£Àw C£ÉÃPÀ ¸ÁªÀiÁfPÀ ªÀÄvÀÄÛ DyðPÀ zÀĵÀàjuÁªÀÄUÀ½UÉ JqɪÀiÁrPÉÆqÀÄvÀÛzÉ.F «µÀAiÀÄUÀ½UÉ ¸ÀA§A¢ü¹zÀAvÉ ¥Àæ¸ÀÄÛvÀ ZÀZÉðAiÀÄ°ègÀĪÀ ««zsÀ zÀȶÖPÉÆãÀUÀ¼À ªÉÄÃ¯É C¨sÁå¸ÀªÀ£ÀÄß ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÀÄ.F ¨sÁUÀzÀ°èAiÀÄÄ ¸ÀºÀ ¥ÀæZÀ°vÀ «zÀåªÀiÁ£ÀUÀ¼À ªÉÄïÉAiÉÄ ºÉaÑ£À ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß PÉüÀ¯ÁUÀÄvÀÛzÉ.
«µÀAiÀÄ 13: «¥ÀvÀÄÛ ªÀÄvÀÄÛ «¥ÀvÀÄÛ ¤ªÀðºÀuÉ
zÉñÀzÀ°è£À ¥Àæ¸ÀÄÛvÀ «¥ÀvÀÄÛ ¤ªÀðºÀuÉ ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ ªÉÄÃ¯É ¥Àæ±ÉßUÀ½gÀÄvÀÛªÉ. gÁ¶ÖçÃAiÀÄ «¥ÀvÀÄÛ ¤ªÀðºÀuÁ PÁAiÉÄÝAiÀÄ ªÉÄÃ¯É ºÉaÑ£À MvÀÛ£ÀÄß ¤ÃqÀ¯ÁVgÀÄvÀÛzÉ.
«µÀAiÀÄ 14: C©üªÀÈ¢Þ ªÀÄvÀÄÛ £ÀPÀì¯ïªÁzÀ ºÀgÀqÀÄ«PÉ £ÀqÀÄ«£À ¸ÀA§AzsÀ; zÉñÀzÀ DAvÀjPÀ gÀPÀëuÉAiÀÄ ªÉÄÃ¯É ¨ÁºÀå ±ÀQÛUÀ¼À ¥Àæ¨sÁªÀ; gÀPÁëuÁ ¸ÀªÁ®ÄUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ UÀr ¥ÀæzÉñÀUÀ¼À°è£À ¤ªÀðºÀuÉ; ¸ÀAªÀºÀ£À £ÉmïªÀPïð, «ÄÃrAiÀiÁ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÁªÀiÁfPÀ eÁ®vÁtUÀ½AzÀ DAvÀjPÀ gÀPÀëuÉAiÀÄ°è JzÀÄj¸ÀĪÀ ¸ÀªÁ®ÄUÀ¼ÀÄ, ¸Éʧgï ¸ÉPÀÄåjn (Cyber Security) ªÀĤ ¯ÁAqÀjAUï (Money laundering)
F ¨sÁUÀzÀ°è ¨sÁgÀvÀzÀ DAvÀjPÀ gÀPÀëuÉ ªÀÄvÀÄÛ CzÀPÉÌ ¸ÀA§A¢ü¹zÀ ¸ÀªÁ®ÄUÀ¼À ªÉÄÃ¯É ¥Àæ±ÉßUÀ½gÀÄvÀÛzÉ.C©üªÀÈ¢Þ ªÀÄvÀÄÛ £ÀPÀì¯ïªÁzÀ JgÀqÀgÀ £ÀqÀÄ«£À ¸ÀA§AzsÀªÀ£ÀÄß w½zÀÄPÉƼÀÄîªÀÅzÀÄ §ºÀ¼À CªÀ±ÀåPÀ.
EwÛÃa£À ¢£ÀUÀ¼À°è vÀAvÀæeÁÕ£ÀzÀ IÄuÁvÀäPÀPÀ ¥ÀjuÁªÀÄUÀ½AzÁV gÀPÀëuÁ ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄÄ ¸ÁPÀµÀÄÖ ¸ÀªÁ®ÄUÀ¼À£ÀÄß JzÀÄj¸ÀÄwÛzÉ.F ¸ÀA§A¢üvÀ ZÀZÉðUÀ¼À£ÀÄß ºÉaÑ£ÀzÁV UÀªÀĤ¸À¨ÉÃPÀÄ.EzÀPÁÌV ¯ÉÆÃPÀ¸À¨sÁ/gÁdå¸À¨sÁ ZÁ£É¯ïUÀ¼À°è ¥Àæ¸ÁgÀªÁUÀĪÀ ZÀZÉðUÀ¼À£ÀÄß UÀªÀĤ¸À§ºÀÄzÀÄ.
«µÀAiÀÄ 15: ««zsÀ gÀPÀëuÁ ¥ÀqÉUÀ¼ÀÄ, KeɤìUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ CªÀÅUÀ¼À PÁAiÀÄð
¨sÁgÀwÃAiÀÄ ¸ÉãÉAiÀÄ ºÉÆgÀvÁV C£ÉÃPÀ ««zsÀ gÀPÀëuÁ ¥ÀqÉUÀ¼ÀÄ ¨sÁgÀvÀzÀ DAvÀjPÀ ªÀÄvÀÄÛ UÀr gÀPÀëuÉAiÀÄ°è vÉÆqÀVªÉ. F J®è ¥ÀqÉUÀ¼À/KeɤìUÀ¼À PÁAiÀÄð ªÀÄvÀÄÛ ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ §UÉV£À ªÀiÁ»wAiÀÄ£ÀÄß w½zÀÄPÉÆArgÀ¨ÉÃPÀÄ.¥Àæ¸ÀÄÛvÀ ¨É¼ÀªÀtÂUÉUÀ¼À ªÉÄÃ¯É ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß C¥ÉÃQë¸À§ºÀÄzÀÄ.

¸ÁªÀiÁ£Àå eÁÕ£À ¥ÀwæPÉ-4
F ¥ÀwæPÉAiÀÄÄ £ÉÊwPÀvÉ (Ethics), ¸ÀvÀ夵É× (Integrity) ºÁUÀÄ D¦ÖlÆåqï (Aptitude)UÉ ¸ÀA§A¢ü¹zÀ«µÀAiÀÄUÀ¼À£ÀÄß ºÉÆA¢gÀÄvÀÛzÉ. ¥Àæ¸ÀÄÛvÀ DqÀ½vÀzÀ¯ÁèUÀÄwÛgÀĪÀ §zÀ¯ÁªÀuÉUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ºÉƸÀzÁV GzÀãªÀªÁUÀÄwÛgÀĪÀ ¸ÀªÁ®ÄUÀ¼À£ÀÄß JzÀÄj¸À®Ä ¨ÉÃPÁzÀ P˱À®UÀ¼À£ÀÄß UÀªÀÄ£ÀzÀ°èlÄÖPÉÆAqÀÄ F ºÉƸÀ ¥ÀoÀåPÀæªÀĪÀ£ÀÄß ¹zÀÝ¥Àr¸À¯ÁVzÉ.2£Éà DqÀ½vÁvÀäPÀ ¸ÀÄzsÁgÀuÁ DAiÉÆÃUÀ (2nd Administrative Reforms Commission), ªÉÊ.PÉ.D®Wï DAiÉÆÃUÀ, ºÉÆÃl DAiÉÆÃUÀ ºÁUÀÄ E¤ßvÀgÉ ¸À«ÄwUÀ¼À ²¥sÁgÀ¸ÀÄìUÀ¼À DzsÁgÀzÀ ªÉÄÃ¯É F ¥ÀwæPÉAiÀÄ ¥ÀoÀåPÀæªÀĪÀ£ÀÄß ¹zÀÞ¥Àr¸À¯ÁVzÉ.M§â M¼ÉîAiÀÄ DqÀ½vÁ¢üPÁjUÉ EgÀ¨ÉÃPÁzÀ £ÉÊwPÀvÉ, ªÀiË®åUÀ¼ÀÄ ºÁUÀÄ C¢üPÁj vÁ£ÀÄ ªÀiÁqÀĪÀ ªÀÈwÛUÉ CºÀð£ÁzÀªÀ£Éà C®èªÉà JA§ÄzÀ£ÀÄß ¥ÀjÃQë¸ÀĪÀ ¸À®ÄªÁV F ¥ÀwæPÉAiÀÄ£ÀÄß C¼ÀªÀr¸À¯ÁVzÉ.£ÁUÀjÃPÀ ¸ÉêÉUÀ¼À°è ªÀÈwÛAiÀÄ£ÀÄß §AiÀĸÀĪÀªÀgÀÄ ¸ÀªÀÄxÀðªÁV DqÀ½vÀªÀ£ÀÄß £ÀqɸÀ®Ä PÉ®ªÀÅ P˱À®UÀ¼À£ÀÄß ¸ÀºÀ ªÉÄÊUÀÆr¹PÉÆArgÀ¨ÉÃPÀÄ JA§ÄzÀÄ F §zÀ¯ÁªÀuÉAiÀÄ »A¢gÀĪÀ GzÉÝñÀ.
¥ÀoÀåPÀæªÀÄzÀ°è ªÀÄÄRåªÁV £ÉÊwPÀ ªÀiË®åUÀ¼ÀÄ ºÁUÀÄ CzÀgÀ ««zsÀ zÀȶÖPÉÆãÀUÀ¼ÀÄ, SÁ¸ÀV ªÀÄvÀÄÛ ¸ÁªÀðd¤PÀ ¸ÀA§AzsÀUÀ¼À°è £ÉÊwPÀvÉAiÀÄ ªÀĺÀvÀé, £ÉÊwPÀ zÀéAzÀéUÀ¼ÀÄ, ¸ÁªÀðd¤PÀ DqÀ½vÀzÀ°è £ÉÊwPÀvÉ, ºÉÆuÉUÁjPÉ, DqÀ½vÀzÀ°è ªÀiË®åUÀ¼À£ÀÄß §®¥Àr¸ÀĪÀÅzÀÄ ºÁUÀÄ CAvÀgÁ¶ÖçÃAiÀÄ ¸ÀA§AzsÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ PÁ¥ÉÆðgÉÃmï DqÀ½vÀzÀ°è£À £ÉÊwPÀ ªÀiË®åUÀ¼ÀÄ EvÁå¢ «µÀAiÀÄUÀ¼À£ÀÄß ¸ÉÃ¥Àðr¸À¯ÁVzÉ.
EzÀgÀ eÉÆvÉUÉ DqÀ½vÀzÀ°è ¥ÁgÀzÀ±ÀðPÀvÉ, ªÀiÁ»w ºÀPÀÄÌ, ¸ÁªÀðd¤PÀ ¸ÉêÉAiÀÄ CxÀð, DqÀ½vÀzÀ°è vÀvÀé±Á¸ÀÛç, ¤Ãw ¸ÀA»vÉ, ¨sÀæµÁÖZÁgÀzÀ ¸ÀªÁ®ÄUÀ¼ÀÄ EvÁå¢ «µÀAiÀÄUÀ¼À ªÉÄÃ¯É PÀÆqÀ ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß PÉüÀ¯ÁUÀÄvÀÛzÉ.
ªÀiÁ£À«ÃAiÀÄ ªÀiË®åUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ªÀĺÁ£ï £ÁAiÀÄPÀgÀÄUÀ¼À, ¸ÀªÀiÁd ¸ÀÄzsÁgÀPÀgÀÄUÀ¼À ºÁUÀÄ DqÀ½vÀUÁgÀgÀ ¨ÉÆÃzsÀ£ÉUÀ¼ÀÄ PÀÆqÀ ¥ÀoÀåPÀæªÀÄzÀ ¨sÁUÀªÁV C¼ÀªÀr¸À¯ÁVzÉ. §ºÀÄ¥Á®Ä ¥Àæ±ÉßUÀ¼ÀÄ PÉÃ¸ï ¸ÀÖr ªÀiÁzÀjAiÀÄzÁVgÀÄvÀÛªÉ. EzÀgÀ°è MAzÀÄ ¸ÀAzÀ¨sÀðªÀ£ÀÄß ¤Ãr CzÀgÀ DzsÁgÀzÀ ªÉÄÃ¯É PÉ®ªÀÅ ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß PÉüÀ¯ÁUÀÄvÀÛzÉ.EAvÀºÀ ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß ©r¸À®Ä AiÀiÁªÀÅzÉà ¥ÀĸÀÛPÀzÀ GgÀÄ ºÉÆqÉzÀ eÁÕ£ÀªÀÅ ¸ÀºÁAiÀÄPÉÌ §gÀĪÀÅ¢®è. vÀ£Àß AiÉÆÃZÀ£Á ¸ÁªÀÄxÀåð¢AzÀ, ¤ÃrgÀĪÀ ¸ÀAzÀ¨sÀðªÀ£ÀÄß UÀ滹, ¸ÀªÀĸÉåUÉ ¸ÀÆPÀÛªÁzÀ vÀéjvÀ ¥ÀjºÁgÀªÀ£ÀÄß ¤ÃqÀ¨ÉÃPÀÄ. EAvÀºÀÄzÉà ¸ÀªÀĸÉåUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄÄAzÉ M§â C¢üPÁjAiÀÄÄ vÀ£Àß zÉÊ£ÀA¢£À PÉ®¸ÀzÀ°è JzÀÄj¸À¨ÉÃPÁzÀ ¸ÀAzÀ¨sÀðUÀ¼ÀÄ §gÀ§ºÀÄzÁzÀÝjAzÀ F P˱À®UÀ¼ÀÄ DPÁAQëUÀ¼À°è EgÀ¯ÉèÉÃPÁUÀÄvÀÛzÉ.
M§â C¢üPÁj ¨sÀæµÀÖ£ÁUÀĪÀÅzÀPÉÌ ªÀÄÄRå PÁgÀt CªÀ£À°è £ÉÊwPÀ ªÀiË®åUÀ½®è¢gÀĪÀÅzÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÉêÁ ªÀÄ£ÉÆèsÁªÀzÀ PÉÆgÀvÉ. d£ÀgÀ «±Áé¸ÀªÀ£ÀÄß UÀ½¸ÀĪÀÅzÀÄ, ¸ÀªÀĸÉåUÀ¼À£ÀÄß UÀ滸ÀĪÀ PÀ¯É ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀÆPÀÛªÁzÀ ¥ÀjºÁgÀªÀ£ÀÄß ¸ÀÆa¸ÀĪÀÅzÀÄ, vÀéjvÀªÁV ¸ÀܼÀzÀ°èAiÉÄà ¤zsÁðgÀUÀ¼À£ÀÄß vÉUÉzÀÄPÉƼÀÄîªÀ PÀ¯É F J®èªÀÇ PÀÆqÀ M§â zÀPÀë C¢üPÁjUÉ ¸ÀªÀÄxÀðªÁV DqÀ½vÀªÀ£ÀÄß £ÀqɸÀ®Ä EgÀ¨ÉÃPÁzÀ ªÀÄÄRå PÀ¯ÉUÀ¼ÀÄ. EzÀĪÀgÉUÀÆ F J®è UÀÄtUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄÄRå ¥ÀjÃPÉëAiÀÄ £ÀAvÀgÀ £ÀqÉAiÀÄÄwÛzÀÝ ¸ÀAzÀ±Àð£ÀzÀ°è ¥ÀjÃQë¸À¯ÁUÀÄwÛvÀÄÛ.DzÀgÉ F ¨Áj¬ÄAzÀ ªÀÄÄRå ¥ÀjÃPÉëAiÀÄ°èAiÉÄà §gÀªÀtÂUÉAiÀÄ ªÀÄÆ®PÀ F J®è UÀÄtUÀ¼ÀÄ C¢üPÁjAiÀiÁUÀ®Ä §AiÀĸÀĪÀ DPÁAQëUÀ¼À°è EªÉAiÉÄà E®èªÉà JA§ÄzÀ£ÀÄß ¥ÀjÃQë¸À¯ÁUÀÄwÛzÉ.

PÉÃ¸ï ¸ÀÖr:
EzÀgÀ°è MAzÀÄ ¸ÀAzÀ¨sÀðªÀ£ÀÄß ¤Ãr CzÀgÀ DzsÁgÀzÀ ªÉÄÃ¯É PÉ®ªÀÅ ¥Àæ±ÉßUÀ¼À£ÀÄß PÉüÀ¯ÁUÀÄvÀÛzÉ.C¨sÀåyðAiÀÄÄ vÀ£Àß AiÉÆÃZÀ£Á ¸ÁªÀÄxÀåð¢AzÀ, ¤ÃrgÀĪÀ ¸ÀAzÀ¨sÀðªÀ£ÀÄß UÀ滹, ¸ÀªÀĸÉåUÉ ¸ÀÆPÀÛªÁzÀ vÀéjvÀ ¥ÀjºÁgÀªÀ£ÀÄß ¤ÃqÀ¨ÉÃPÀÄ.¥ÀjºÁgÀªÀ£ÀÄß ¤ÃqÀĪÀ ¸ÀªÀÄAiÀÄzÀ°è £ÉÊwPÀvÉAiÀÄ ªÀiË®åUÀ¼À£ÀÄß, ¥ÁgÀzÀ±ÀðPÀvÉ ºÁUÀÄ ºÉÆuÉUÁjPÉAiÀÄ, ¸ÀºÁ£ÀĨsÀÆw, ¨sÁªÀ£ÁvÀäPÀ ¥ÀæeÉÕ EvÁå¢UÀ¼À vÀvÀéUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀAzÀ¨sÁð£ÀĸÁgÀªÁV §¼À¸À¨ÉÃPÀÄ.eÉÆvÉUÉ PÉ®ªÀÅ ¨sÁgÀwÃAiÀÄ ºÁUÀÄ ¥Á±ÁÑvÀå vÀvÀé±ÁvÀædÕgÀ ¨ÉÆÃzsÀ£ÉUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄvÀÄÛ ªÀĺÁ£ï ªÀåQÛUÀ¼À fêÀ£À ªÀiË®åUÀ¼À£ÀÄß ¤zÀ±Àð£À gÀÆ¥ÀzÀ°è PÉÆqÀĪÀ ªÀÄÆ®PÀ ¥Àæ±ÉßUÀ½UÉ GvÀÛgÀUÀ¼À£ÀÄß §gÉAiÀĨÉÃPÀÄ. GzÁºÀgÉuÉUÉ ¸ÁPÀænøï, ¥ÁèmÉÆ, Cj¸ÁÖl¯ï, EªÀiÁå£ÀÄAiÀįï PÁAmï, UËvÀªÀÄ §ÄzÀÞ, ªÀiÁºÁvÀä UÁA¢ü EvÁå¢.EAvÀºÀÄzÉà ¸À¤ßªÉñÀUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄÄAzÉ M§â C¢üPÁjAiÀÄÄ vÀ£Àß zÉÊ£ÀA¢£À PÉ®¸ÀzÀ°è JzÀÄj¸À¨ÉÃPÁzÀ ¸ÀAzÀ¨sÀðUÀ¼ÀÄ §gÀ§ºÀÄzÁzÀÝjAzÀ F P˱À®UÀ¼ÀÄ DPÁAQëUÀ¼À°è EgÀ¯ÉèÉÃPÁUÀÄvÀÛzÉ.

ªÀiÁzÀj PÉÃ¸ï ¸ÀÖr:
¤ÃªÀÅ MAzÀÄ ªÀÄĤì¥À¯ï PÁ¥ÉÆðgÉñÀ¤ß£À PÀlÖqÀ ¤ªÀiÁðt «¨sÁUÀzÀ°è PÁAiÀÄð¥Á®PÀ EAf¤AiÀÄgï DV ¸ÉÃªÉ ¸À°è¸ÀÄwÛgÀÄ«j. ¥Àæ¸ÀÄÛvÀ MAzÀÄ ¥sÉèöÊ-NªÀgï ¤ªÀiÁðtzÀ dªÁ¨ÁÝj ¤ªÀÄä ªÉÄðzÉ.¤ªÀÄä PɼÀUÉ E§âgÀÄ dƤAiÀÄgï EAf¤AiÀÄgïUÀ¼ÀÄ PÉ®¸À ªÀiÁqÀÄwÛzÁÝgÉ.CªÀgÀÄ ¤ªÀÄUÉ zÉÊ£ÀA¢£À PÉ®¸ÀzÀ vÀ¥Á¸ÀuÉAiÀÄ ªÀgÀ¢AiÀÄ£ÀÄß ¤ÃqÀÄvÁÛgÉ ªÀÄvÀÄÛ ¤ÃªÀÅ F ªÀgÀ¢AiÀÄ£ÀÄß ¤ªÀÄä ªÉÄðgÀĪÀ ªÀÄÄRå EAf¤AiÀÄgïUÉ ¤ÃqÀÄwÛÃj.dƤAiÀÄgï EAf¤AiÀÄgïUÀ¼ÀÄ CzÀĪÀgÉ«UÀÄ £ÀqÉzÀ PÉ®¸ÀªÀÅ «£Áå¸ÀzÀ ¥ÀæPÁgÀªÉ ¤ªÀiÁðtUÉÆArzÉ JAzÀÄ vÀÈ¦Û ªÀåPÀÛ¥Àr¹gÀÄvÁÛgÉ. DzÀgÉ ¤ªÀÄä C¤jÃQëvÀ vÀ¥Á¸ÀuÉAiÀÄ°è ¥sÉèöÊ-NªÀgï ¤ªÀiÁðtzÀ°è PÉ®ªÀÅ UÀA©üÃgÀ ¯ÉÆÃ¥ÀzÉÆõÀUÀ¼À£ÀÄß UÀªÀĤ¸ÀÄwÛÃj.F ¸ÀªÀÄAiÀÄzÀ°è ¤ªÀiÁðtzÀ°è£À ¯ÉÆÃ¥ÀUÀ¼À£ÀÄß ¸Àj¥Àr¸ÀĪÀÅzÀPÉÌ ¸ÁPÀµÀÄÖ ºÀt RZÀÄð ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÁUÀÄvÀÛzÉ.C®èzÉ ¤ªÀiÁðt PÁAiÀÄðªÀÅ PÀÆqÀ ¤zsÁ£ÀÀªÁUÀĪÀ ¸ÀA¨sÀªÀ«gÀÄvÀÛzÉ. «¥ÀjÃvÀ ¸ÀAZÁgÀ zÀlÖuɬÄAzÀ ¤ªÀiÁðt PÁAiÀÄðªÀ£ÀÄß ¨ÉÃUÀ£É ªÀÄÄV¸ÀĪÀAvÉ PÁ¥ÉÆðgÉñÀ¤ß£À ªÉÄÃ¯É ¸ÁªÀðd¤PÀ MvÀÛqÀ«gÀÄvÀÛzÉ.F ¸ÀAUÀwAiÀÄ£ÀÄß ªÀÄÄRå EAf¤AiÀÄgïgÀªÀgÀ ªÀÄÄA¢mÁÖUÀ CªÀgÀÄ EzÀÄ CAvÀºÀ zÉÆqÀØ ¯ÉÆÃ¥ÀªÀ®è, ¤ªÀiÁðt PÁAiÀÄðªÀ£ÀÄß vÀéjvÀªÁV ªÀÄÄV¸ÀĪÀAvÉ DzÉñÀªÀ£ÀÄß ¤ÃqÀÄvÁÛgÉ.
F ¸ÀAzÀ¨sÀðzÀ°è ¤ÃªÀÅ K£ÀÄ ªÀiÁqÀÄwÛÃj?PÉ®ªÀÅ DAiÉÄÌUÀ¼À£ÀÄß PɼÀUÉ ¤ÃqÀ¯ÁVzÉ.¥ÀæwAiÉÆAzÀÄ DAiÉÄÌAiÀÄ£ÀÄß ¸Àj-vÀ¥ÀÄàUÀ¼À DzsÁgÀzÀ ªÉÄÃ¯É ¥ÀgÁªÀIJð¹ MAzÀÄ ¸ÀÆPÀÛ ¤®Ä«UÉ §¤ß.
1. ªÀÄÄRå EAf¤AiÀÄgï ºÉýzÀAvÉ ªÀiÁqÀĪÀÅzÀÄ.
2. MAzÀÄ ¸ÀªÀÄUÀæ vÀ¤SÉAiÀÄ£ÀÄß PÉÊUÉÆAqÀÄ, ¤ªÀÄä C¤¹PÉUÀ¼À£ÀÄß M¼ÀUÉÆAqÀ MAzÀÄ ªÀgÀ¢AiÀÄ£ÀÄß vÀAiÀiÁgÀÄ ªÀiÁr ªÀÄÄRå EAf¤AiÀÄgïUÉ ¤ÃqÀĪÀÅzÀÄ.
3. dƤAiÀÄgï EAf¤AiÀÄgïUÀ¼À£ÀÄß ºÉÆuÉUÁgÀgÀ£ÁßV ªÀiÁr, ¤ªÀiÁðtzÀ°è£À ¯ÉÆÃ¥ÀUÀ¼À£ÀÄß ¸Àj¥Àr¸ÀĪÀAvÉ ¸ÀA§AzsÀ¥ÀlÖ PÀAmÁæPÀÖgïUÉ ¸ÀÆa¸ÀĪÀÅzÀÄ. (250 ¥ÀzÀUÀ¼ÀÄ)
(£ÁUÀjÃPÀ ¸ÉêÁ ªÀÄÄRå ¥ÀjÃPÉë-2013)

GvÀÛgÀzÀ ªÀiÁzÀj:
E°è C¢üPÁjAiÀÄ PÁAiÀÄðPÀëªÀÄvÉ ºÁUÀÄ ¸ÁªÀðd¤PÀ »vÁ¸ÀQÛAiÀÄ ¥ÀæeÉÕAiÀÄ£ÀÄß ¥ÀjÃQë¸À¯ÁUÀÄwÛzÉ.ªÀÄÄRå EAf¤AiÀÄgï ºÉýzÀAvÉ ªÀiÁrzÀgÉ CªÀWÀqÀUÀ¼ÀÄ ¸ÀA¨sÀ«¸ÀĪÀ ¸ÁzsÀåvÉUÀ½zÉ.¸ÀªÀÄUÀæªÁzÀ ªÀgÀ¢AiÀÄ£ÀÄß ¤ÃrzÀgÉ ¥ÁgÀzÀ±ÀðPÀvÉAiÀÄ£ÀÄß ªÉÄgÉzÀAvÁUÀÄvÀÛzÉ.DzÀgÉ ¸ÀªÀĸÀåUÉ ¥ÀÆtð ¥ÀjºÁgÀ zÉÆgÀPÀzÉ EgÀ§ºÀÄzÀÄ.¸ÀªÀĸÀåUÉ vÀéjvÀ ¥ÀjºÁgÀ MzÀV¸À¨ÉÃPÁzÀgÉ CzÀĪÀgÉ«UÀÄ ¸ÀA¨sÀ«¹zÀ ¯ÉÆÃ¥ÀUÀ¼À£ÀÄß ¸Àj¥Àr¸À¨ÉÃPÀÄ.eÉÆvÉUÉ EzÀPÉÌ PÁgÀtgÁzÀªÀgÀ «gÀÄzÀÝ ¸ÀjAiÀiÁzÀ PÀæªÀĪÀ£ÀÄß vÉUÉzÀÄPÉƼÀî¨ÉÃPÀÄ. F J®è CA±ÀUÀ¼À£ÀÄß UÀªÀÄ£ÀzÀ°èlÄÖPÉÆAqÀÄ GvÀÛgÀªÀ£ÀÄß §gÉAiÀÄĪÀÅzÀÄ ¸ÀÆPÀÛ.